• Petavatthu
  • Ubbarivagga

9. Aṅkurapetavatthu

“Yassa atthāya gacchāma, kambojaṁ dhanahārakā; Ayaṁ kāmadado yakkho, imaṁ yakkhaṁ nayāmase.

Imaṁ yakkhaṁ gahetvāna, Sādhukena pasayha vā; Yānaṁ āropayitvāna, Khippaṁ gacchāma dvārakan”ti.

“Yassa rukkhassa chāyāya, nisīdeyya sayeyya vā; Na tassa sākhaṁ bhañjeyya, mittadubbho hi pāpako”ti.

“Yassa rukkhassa chāyāya, nisīdeyya sayeyya vā; Khandhampi tassa chindeyya, attho ce tādiso siyā”ti.

“Yassa rukkhassa chāyāya, nisīdeyya sayeyya vā; Na tassa pattaṁ bhindeyya, mittadubbho hi pāpako”ti.

“Yassa rukkhassa chāyāya, nisīdeyya sayeyya vā; Samūlampi taṁ abbuhe, attho ce tādiso siyā”ti.

“Yassekarattimpi ghare vaseyya, Yatthannapānaṁ puriso labhetha; Na tassa pāpaṁ manasāpi cintaye, Kataññutā sappurisehi vaṇṇitā.

Yassekarattimpi ghare vaseyya, Annena pānena upaṭṭhito siyā; Na tassa pāpaṁ manasāpi cintaye, Adubbhapāṇī dahate mittadubbhiṁ.

Yo pubbe katakalyāṇo, pacchā pāpena hiṁsati; Allapāṇihato poso, na so bhadrāni passatī”ti.

“Nāhaṁ devena vā manussena vā, Issariyena vāhaṁ suppasayho; Yakkhohamasmi paramiddhipatto, Dūraṅgamo vaṇṇabalūpapanno”ti.

“Pāṇi te sabbaso vaṇṇo, pañcadhāro madhussavo; Nānārasā paggharanti, maññehaṁ taṁ purindadan”ti.

“Nāmhi devo na gandhabbo, nāpi sakko purindado; Petaṁ maṁ aṅkura jānāhi, roruvamhā idhāgatan”ti.

“Kiṁsīlo kiṁsamācāro, roruvasmiṁ pure tuvaṁ; Kena te brahmacariyena, puññaṁ pāṇimhi ijjhatī”ti.

“Tunnavāyo pure āsiṁ, roruvasmiṁ tadā ahaṁ; Sukicchavutti kapaṇo, na me vijjati dātave.

Nivesanañca me āsi, asayhassa upantike; Saddhassa dānapatino, katapuññassa lajjino.

Tattha yācanakāyanti, nānāgottā vanibbakā; Te ca maṁ tattha pucchanti, asayhassa nivesanaṁ.

Kattha gacchāma bhaddaṁ vo, kattha dānaṁ padīyati; Tesāhaṁ puṭṭho akkhāmi, asayhassa nivesanaṁ.

Paggayha dakkhiṇaṁ bāhuṁ, ettha gacchatha bhaddaṁ vo; Ettha dānaṁ padīyati, asayhassa nivesane.

Tena pāṇi kāmadado, tena pāṇi madhussavo; Tena me brahmacariyena, puññaṁ pāṇimhi ijjhatī”ti.

“Na kira tvaṁ adā dānaṁ, Sakapāṇīhi kassaci; Parassa dānaṁ anumodamāno, Pāṇiṁ paggayha pāvadi.

Tena pāṇi kāmadado, tena pāṇi madhussavo; Tena te brahmacariyena, puññaṁ pāṇimhi ijjhati.

Yo so dānamadā bhante, pasanno sakapāṇibhi; So hitvā mānusaṁ dehaṁ, kiṁ nu so disataṁ gato”ti.

“Nāhaṁ pajānāmi asayhasāhino, Aṅgīrasassa gatiṁ āgatiṁ vā; Sutañca me vessavaṇassa santike, Sakkassa sahabyataṁ gato asayho”ti.

“Alameva kātuṁ kalyāṇaṁ, dānaṁ dātuṁ yathārahaṁ; Pāṇiṁ kāmadadaṁ disvā, ko puññaṁ na karissati.

So hi nūna ito gantvā, anuppatvāna dvārakaṁ; Dānaṁ paṭṭhapayissāmi, yaṁ mamassa sukhāvahaṁ.

Dassāmannañca pānañca, vatthasenāsanāni ca; Papañca udapānañca, dugge saṅkamanāni cā”ti.

“Kena te aṅgulī kuṇā, mukhañca kuṇalīkataṁ; Akkhīni ca paggharanti, kiṁ pāpaṁ pakataṁ tayā”ti.

“Aṅgīrasassa gahapatino, Saddhassa gharamesino; Tassāhaṁ dānavissagge, Dāne adhikato ahuṁ.

Tattha yācanake disvā, āgate bhojanatthike; Ekamantaṁ apakkamma, akāsiṁ kuṇaliṁ mukhaṁ.

Tena me aṅgulī kuṇā, mukhañca kuṇalīkataṁ; Akkhīni me paggharanti, taṁ pāpaṁ pakataṁ mayā”ti.

“Dhammena te kāpurisa, mukhañca kuṇalīkataṁ; Akkhīni ca paggharanti, yaṁ taṁ parassa dānassa; Akāsi kuṇaliṁ mukhaṁ.

Kathaṁ hi dānaṁ dadamāno, kareyya parapattiyaṁ; Annaṁ pānaṁ khādanīyaṁ, vatthasenāsanāni ca.

So hi nūna ito gantvā, anuppatvāna dvārakaṁ; Dānaṁ paṭṭhapayissāmi, yaṁ mamassa sukhāvahaṁ.

Dassāmannañca pānañca, vatthasenāsanāni ca; Papañca udapānañca, dugge saṅkamanāni cā”ti.

Tato hi so nivattitvā, anuppatvāna dvārakaṁ; Dānaṁ paṭṭhapayi aṅkuro, yaṁtumassa sukhāvahaṁ.

Adā annañca pānañca, vatthasenāsanāni ca; Papañca udapānañca, vippasannena cetasā.

Ko chāto ko ca tasito, ko vatthaṁ paridahissati; Kassa santāni yoggāni, ito yojentu vāhanaṁ.

Ko chatticchati gandhañca, ko mālaṁ ko upāhanaṁ; Itissu tattha ghosenti, kappakā sūdamāgadhā; Sadā sāyañca pāto ca, aṅkurassa nivesane.

“‘Sukhaṁ supati aṅkuro’, iti jānāti maṁ jano; Dukkhaṁ supāmi sindhaka, yaṁ na passāmi yācake.

‘Sukhaṁ supati aṅkuro’, iti jānāti maṁ jano; Dukkhaṁ sindhaka supāmi, appake su vanibbake”ti.

“Sakko ce te varaṁ dajjā, tāvatiṁsānamissaro; Kissa sabbassa lokassa, varamāno varaṁ vare”ti.

“Sakko ce me varaṁ dajjā, tāvatiṁsānamissaro; Kāluṭṭhitassa me sato, sūriyuggamanaṁ pati; Dibbā bhakkhā pātubhaveyyuṁ, sīlavanto ca yācakā.

Dadato me na khīyetha, datvā nānutapeyyahaṁ; Dadaṁ cittaṁ pasādeyyaṁ, etaṁ sakkaṁ varaṁ vare”ti.

“Na sabbavittāni pare pavecche, Dadeyya dānañca dhanañca rakkhe; Tasmā hi dānā dhanameva seyyo, Atippadānena kulā na honti.

Adānamatidānañca, Nappasaṁsanti paṇḍitā; Tasmā hi dānā dhanameva seyyo, Samena vatteyya sa dhīradhammo”ti.

“Aho vata re ahameva dajjaṁ, Santo ca maṁ sappurisā bhajeyyuṁ; Meghova ninnāni paripūrayanto, Santappaye sabbavanibbakānaṁ.

Yassa yācanake disvā, mukhavaṇṇo pasīdati; Datvā attamano hoti, taṁ gharaṁ vasato sukhaṁ.

Yassa yācanake disvā, mukhavaṇṇo pasīdati; Datvā attamano hoti, esā yaññassa sampadā.

Pubbeva dānā sumano, dadaṁ cittaṁ pasādaye; Datvā attamano hoti, esā yaññassa sampadā”ti.

Saṭṭhi vāhasahassāni, aṅkurassa nivesane; Bhojanaṁ dīyate niccaṁ, puññapekkhassa jantuno.

Tisahassāni sūdāni hi, āmuttamaṇikuṇḍalā; Aṅkuraṁ upajīvanti, dāne yaññassa vāvaṭā.

Saṭṭhi purisasahassāni, āmuttamaṇikuṇḍalā; Aṅkurassa mahādāne, kaṭṭhaṁ phālenti māṇavā.

Soḷasitthisahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā; Aṅkurassa mahādāne, vidhā piṇḍenti nāriyo.

Soḷasitthisahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā; Aṅkurassa mahādāne, dabbigāhā upaṭṭhitā.

Bahuṁ bahūnaṁ pādāsi, ciraṁ pādāsi khattiyo; Sakkaccañca sahatthā ca, cittīkatvā punappunaṁ.

Bahū māse ca pakkhe ca, utusaṁvaccharāni ca; Mahādānaṁ pavattesi, aṅkuro dīghamantaraṁ.

Evaṁ datvā yajitvā ca, aṅkuro dīghamantaraṁ; So hitvā mānusaṁ dehaṁ, tāvatiṁsūpago ahu.

Kaṭacchubhikkhaṁ datvāna, anuruddhassa indako; So hitvā mānusaṁ dehaṁ, tāvatiṁsūpago ahu.

Dasahi ṭhānehi aṅkuraṁ, indako atirocati; Rūpe sadde rase gandhe, phoṭṭhabbe ca manorame.

Āyunā yasasā ceva, vaṇṇena ca sukhena ca; Ādhipaccena aṅkuraṁ, indako atirocati.

(…)

Tāvatiṁse yadā buddho, silāyaṁ paṇḍukambale; Pāricchattakamūlamhi, vihāsi purisuttamo.

Dasasu lokadhātūsu, sannipatitvāna devatā; Payirupāsanti sambuddhaṁ, vasantaṁ nagamuddhani.

Na koci devo vaṇṇena, sambuddhaṁ atirocati; Sabbe deve atikkamma, sambuddhova virocati.

Yojanāni dasa dve ca, aṅkuroyaṁ tadā ahu; Avidūreva buddhassa, indako atirocati.

Oloketvāna sambuddho, Aṅkurañcāpi indakaṁ; Dakkhiṇeyyaṁ sambhāvento, Idaṁ vacanamabravi.

“Mahādānaṁ tayā dinnaṁ, aṅkura dīghamantaraṁ; Atidūre nisinnosi, āgaccha mama santike”ti.

Codito bhāvitattena, aṅkuro idamabravi; “Kiṁ mayhaṁ tena dānena, dakkhiṇeyyena suññataṁ.

Ayaṁ so indako yakkho, dajjā dānaṁ parittakaṁ; Atirocati amhehi, cando tāragaṇe yathā”ti.

“Ujjaṅgale yathā khette, bījaṁ bahumpi ropitaṁ; Na vipulaphalaṁ hoti, napi toseti kassakaṁ.

Tatheva dānaṁ bahukaṁ, dussīlesu patiṭṭhitaṁ; Na vipulaphalaṁ hoti, napi toseti dāyakaṁ.

Yathāpi bhaddake khette, bījaṁ appampi ropitaṁ; Sammā dhāraṁ pavecchante, phalaṁ toseti kassakaṁ.

Tatheva sīlavantesu, guṇavantesu tādisu; Appakampi kataṁ kāraṁ, puññaṁ hoti mahapphalan”ti.

Viceyya dānaṁ dātabbaṁ, yattha dinnaṁ mahapphalaṁ; Viceyya dānaṁ datvāna, saggaṁ gacchanti dāyakā.

Viceyya dānaṁ sugatappasatthaṁ, Ye dakkhiṇeyyā idha jīvaloke; Etesu dinnāni mahapphalāni, Bījāni vuttāni yathā sukhetteti.

Aṅkurapetavatthu navamaṁ.