• Petavatthu
  • Mahāvagga

3. Nandakapetavatthu

Rājā piṅgalako nāma, Suraṭṭhānaṁ adhipati ahu; Moriyānaṁ upaṭṭhānaṁ gantvā, Suraṭṭhaṁ punarāgamā.

Uṇhe majjhanhike kāle, Rājā paṅkaṁ upāgami; Addasa maggaṁ ramaṇīyaṁ, Petānaṁ taṁ vaṇṇupathaṁ.

Sārathiṁ āmantayī rājā—

“Ayaṁ maggo ramaṇīyo, khemo sovatthiko sivo; Iminā sārathi yāma, suraṭṭhānaṁ santike ito”.

Tena pāyāsi soraṭṭho, senāya caturaṅginiyā; Ubbiggarūpo puriso, soraṭṭhaṁ etadabravi.

“Kummaggaṁ paṭipannamhā, bhiṁsanaṁ lomahaṁsanaṁ; Purato dissati maggo, pacchato ca na dissati.

Kummaggaṁ paṭipannamhā, yamapurisāna santike; Amānuso vāyati gandho, ghoso suyyati dāruṇo”.

Saṁviggo rājā soraṭṭho, sārathiṁ etadabravi; “Kummaggaṁ paṭipannamhā, bhiṁsanaṁ lomahaṁsanaṁ; Purato dissati maggo, pacchato ca na dissati.

Kummaggaṁ paṭipannamhā, yamapurisāna santike; Amānuso vāyati gandho, ghoso suyyati dāruṇo”.

Hatthikkhandhaṁ samāruyha, Olokento catuddisaṁ; Addasa nigrodhaṁ ramaṇīyaṁ, Pādapaṁ chāyāsampannaṁ; Nīlabbhavaṇṇasadisaṁ, Meghavaṇṇasirīnibhaṁ.

Sārathiṁ āmantayī rājā, “kiṁ eso dissati brahā; Nīlabbhavaṇṇasadiso, meghavaṇṇasirīnibho”.

“Nigrodho so mahārāja, pādapo chāyāsampanno; Nīlabbhavaṇṇasadiso, meghavaṇṇasirīnibho”.

Tena pāyāsi soraṭṭho, yena so dissate brahā; Nīlabbhavaṇṇasadiso, meghavaṇṇasirīnibho.

Hatthikkhandhato oruyha, rājā rukkhaṁ upāgami; Nisīdi rukkhamūlasmiṁ, sāmacco saparijjano; Pūraṁ pānīyasarakaṁ, pūve vitte ca addasa.

Puriso ca devavaṇṇī, sabbābharaṇabhūsito; Upasaṅkamitvā rājānaṁ, soraṭṭhaṁ etadabravi.

“Svāgataṁ te mahārāja, atho te adurāgataṁ; Pivatu devo pānīyaṁ, pūve khāda arindama”.

Pivitvā rājā pānīyaṁ, sāmacco saparijjano; Pūve khāditvā pitvā ca, soraṭṭho etadabravi.

“Devatā nusi gandhabbo, adu sakko purindado; Ajānantā taṁ pucchāma, kathaṁ jānemu taṁ mayan”ti.

“Nāmhi devo na gandhabbo, nāpi sakko purindado; Peto ahaṁ mahārāja, suraṭṭhā idha māgato”ti.

“Kiṁsīlo kiṁsamācāro, suraṭṭhasmiṁ pure tuvaṁ; Kena te brahmacariyena, ānubhāvo ayaṁ tavā”ti.

“Taṁ suṇohi mahārāja, arindama raṭṭhavaḍḍhana; Amaccā pārisajjā ca, brāhmaṇo ca purohito.

Suraṭṭhasmiṁ ahaṁ deva, puriso pāpacetaso; Micchādiṭṭhi ca dussīlo, kadariyo paribhāsako.

Dadantānaṁ karontānaṁ, vārayissaṁ bahujjanaṁ; Aññesaṁ dadamānānaṁ, antarāyakaro ahaṁ.

Vipāko natthi dānassa, saṁyamassa kuto phalaṁ; Natthi ācariyo nāma, adantaṁ ko damessati.

Samatulyāni bhūtāni, kuto jeṭṭhāpacāyiko; Natthi balaṁ vīriyaṁ vā, kuto uṭṭhānaporisaṁ.

Natthi dānaphalaṁ nāma, na visodheti verinaṁ; Laddheyyaṁ labhate macco, niyatipariṇāmajaṁ.

Natthi mātā pitā bhātā, loko natthi ito paraṁ; Natthi dinnaṁ natthi hutaṁ, sunihitaṁ na vijjati.

Yopi haneyya purisaṁ, parassa chindate siraṁ; Na koci kañci hanati, sattannaṁ vivaramantare.

Acchejjābhejjo hi jīvo, Aṭṭhaṁso guḷaparimaṇḍalo; Yojanānaṁ sataṁ pañca, Ko jīvaṁ chettumarahati.

Yathā suttaguḷe khitte, nibbeṭhentaṁ palāyati; Evamevaṁ ca so jīvo, nibbeṭhento palāyati.

Yathā gāmato nikkhamma, aññaṁ gāmaṁ pavīsati; Evamevaṁ ca so jīvo, aññaṁ bondiṁ pavīsati.

Yathā gehato nikkhamma, aññaṁ gehaṁ pavīsati; Evamevaṁ ca so jīvo, aññaṁ bondiṁ pavīsati.

Cullāsīti mahākappino, satasahassāni hi; Ye bālā ye ca paṇḍitā, saṁsāraṁ khepayitvāna; Dukkhassantaṁ karissare.

Mitāni sukhadukkhāni, doṇehi piṭakehi ca; Jino sabbaṁ pajānāti, sammūḷhā itarā pajā.

Evaṁdiṭṭhi pure āsiṁ, sammūḷho mohapāruto; Micchādiṭṭhi ca dussīlo, kadariyo paribhāsako.

Oraṁ me chahi māsehi, kālakiriyā bhavissati; Ekantakaṭukaṁ ghoraṁ, nirayaṁ papatissahaṁ.

Catukkaṇṇaṁ catudvāraṁ, vibhattaṁ bhāgaso mitaṁ; Ayopākārapariyantaṁ, ayasā paṭikujjitaṁ.

Tassa ayomayā bhūmi, jalitā tejasā yutā; Samantā yojanasataṁ, pharitvā tiṭṭhati sabbadā.

Vassāni satasahassāni, ghoso suyyati tāvade; Lakkho eso mahārāja, satabhāgavassakoṭiyo.

Koṭisatasahassāni, niraye paccare janā; Micchādiṭṭhī ca dussīlā, ye ca ariyūpavādino.

Tatthāhaṁ dīghamaddhānaṁ, dukkhaṁ vedissa vedanaṁ; Phalaṁ pāpassa kammassa, tasmā socāmahaṁ bhusaṁ.

Taṁ suṇohi mahārāja, arindama raṭṭhavaḍḍhana; Dhītā mayhaṁ mahārāja, uttarā bhaddamatthu te.

Karoti bhaddakaṁ kammaṁ, sīlesuposathe ratā; Saññatā saṁvibhāgī ca, vadaññū vītamaccharā.

Akhaṇḍakārī sikkhāya, suṇhā parakulesu ca; Upāsikā sakyamunino, sambuddhassa sirīmato.

Bhikkhu ca sīlasampanno, gāmaṁ piṇḍāya pāvisi; Okkhittacakkhu satimā, guttadvāro susaṁvuto.

Sapadānaṁ caramāno, agamā taṁ nivesanaṁ; ‘Tamaddasa mahārāja, uttarā bhaddamatthu te’.

Pūraṁ pānīyasarakaṁ, pūve vitte ca sā adā; ‘Pitā me kālakato bhante, tassetaṁ upakappatu’.

Samanantarānuddiṭṭhe, vipāko udapajjatha; Bhuñjāmi kāmakāmīhaṁ, rājā vessavaṇo yathā.

Taṁ suṇohi mahārāja, arindama raṭṭhavaḍḍhana; Sadevakassa lokassa, buddho aggo pavuccati; Taṁ buddhaṁ saraṇaṁ gaccha, saputtadāro arindama.

Aṭṭhaṅgikena maggena, phusanti amataṁ padaṁ; Taṁ dhammaṁ saraṇaṁ gaccha, saputtadāro arindama.

Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā; Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito; Taṁ saṅghaṁ saraṇaṁ gaccha, saputtadāro arindama.

Pāṇātipātā viramassu khippaṁ, Loke adinnaṁ parivajjayassu; Amajjapo mā ca musā abhāṇi, Sakena dārena ca hohi tuṭṭho”ti.

“Atthakāmosi me yakkha, hitakāmosi devate; Karomi tuyhaṁ vacanaṁ, tvaṁsi ācariyo mama.

Upemi saraṇaṁ buddhaṁ, dhammañcāpi anuttaraṁ; Saṅghañca naradevassa, gacchāmi saraṇaṁ ahaṁ.

Pāṇātipātā viramāmi khippaṁ, Loke adinnaṁ parivajjayāmi; Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, Sakena dārena ca homi tuṭṭho.

Ophuṇāmi mahāvāte, nadiyā sīghagāmiyā; Vamāmi pāpikaṁ diṭṭhiṁ, buddhānaṁ sāsane rato”.

Idaṁ vatvāna soraṭṭho, viramitvā pāpadassanā; Namo bhagavato katvā, pāmokkho rathamāruhīti.

Nandakapetavatthu tatiyaṁ.