• Therāpadāna
  • Buddhavagga

Paccekabuddhaapadāna

Atha paccekabuddhāpadānaṁ suṇātha—

“Tathāgataṁ jetavane vasantaṁ, Apucchi vedehamunī nataṅgo; ‘Paccekabuddhā kira nāma honti, Bhavanti te hetubhi kehi vīra’.

Tadāha sabbaññuvaro mahesi, Ānandabhaddaṁ madhurassarena; ‘Ye pubbabuddhesu katādhikārā, Aladdhamokkhā jinasāsanesu.

Teneva saṁvegamukhena dhīrā, Vināpi buddhehi sutikkhapaññā; Ārammaṇenāpi parittakena, Paccekabodhiṁ anupāpuṇanti.

Sabbamhi lokamhi mamaṁ ṭhapetvā, Paccekabuddhehi samova natthi; Tesaṁ imaṁ vaṇṇapadesamattaṁ, Vakkhāmahaṁ sādhu mahāmunīnaṁ.

Sayameva buddhānaṁ mahāisīnaṁ, Sādhūni vākyāni madhūva khuddaṁ; Anuttaraṁ bhesajaṁ patthayantā, Suṇātha sabbesu pasannacittā’.

Paccekabuddhānaṁ samāgatānaṁ, Paramparaṁ byākaraṇāni yāni; Ādīnavo yañca virāgavatthuṁ, Yathā ca bodhiṁ anupāpuṇiṁsu.

Sarāgavatthūsu virāgasaññī, Rattamhi lokamhi virattacittā; Hitvā papañce jiya phanditāni, Tatheva bodhiṁ anupāpuṇiṁsu.

Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ, Aviheṭhayaṁ aññatarampi tesaṁ; Mettena cittena hitānukampī, Eko care khaggavisāṇakappo.

Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ, Aviheṭhayaṁ aññatarampi tesaṁ; Na puttamiccheyya kuto sahāyaṁ, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Saṁsaggajātassa bhavanti snehā, Snehanvayaṁ dukkhamidaṁ pahoti; Ādīnavaṁ snehajaṁ pekkhamāno, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Mitte suhajje anukampamāno, Hāpeti atthaṁ paṭibaddhacitto; Etaṁ bhayaṁ santhave pekkhamāno, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Vaṁso visālova yathā visatto, Puttesu dāresu ca yā apekkhā; Vaṁse kaḷīrova asajjamāno, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Migo araññamhi yathā abaddho, Yenicchakaṁ gacchati gocarāya; Viññū naro seritaṁ pekkhamāno, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Āmantanā hoti sahāyamajjhe, Vāse ca ṭhāne gamane cārikāya; Anabhijjhitaṁ seritaṁ pekkhamāno, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe, Puttesu pemaṁ vipulañca hoti; Piyavippayogaṁ vijigucchamāno, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Cātuddiso appaṭigho ca hoti, Santussamāno itarītarena; Parissayānaṁ sahitā achambhī, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Dussaṅgahā pabbajitāpi eke, Atho gahaṭṭhā gharamāvasantā; Appossukko paraputtesu hutvā, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Oropayitvā gihibyañjanāni, Sañchinnapatto yathā koviḷāro; Chetvāna vīro gihibandhanāni, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Sace labhetha nipakaṁ sahāyaṁ, Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāridhīraṁ; Abhibhuyya sabbāni parissayāni, Careyya tenattamano satīmā’.

‘No ce labhetha nipakaṁ sahāyaṁ, Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ; Rājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāya, Eko care mātaṅgaraññeva nāgo’.

‘Addhā pasaṁsāma sahāyasampadaṁ, Seṭṭhā samā sevitabbā sahāyā; Ete aladdhā anavajjabhojī, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Disvā suvaṇṇassa pabhassarāni, Kammāraputtena suniṭṭhitāni; Saṅghaṭṭamānāni duve bhujasmiṁ, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Evaṁ dutīyena sahā mamassa, Vācābhilāpo abhisajjanā vā; Etaṁ bhayaṁ āyatiṁ pekkhamāno, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Kāmā hi citrā madhurā manoramā, Virūparūpena mathenti cittaṁ; Ādīnavaṁ kāmaguṇesu disvā, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca, Rogo ca sallañca bhayañca metaṁ; Etaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvā, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Sītañca uṇhañca khudaṁ pipāsaṁ, Vātātape ḍaṁsasarīsape ca; Sabbānipetāni abhibbhavitvā, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Nāgova yūthāni vivajjayitvā, Sañjātakhandho padumī uḷāro; Yathābhirantaṁ viharaṁ araññe, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Aṭṭhāna taṁ saṅgaṇikāratassa, Yaṁ phassaye sāmayikaṁ vimuttiṁ; Ādiccabandhussa vaco nisamma, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Diṭṭhīvisūkāni upātivatto, Patto niyāmaṁ paṭiladdhamaggo; Uppannañāṇomhi anaññaneyyo, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Nillolupo nikkuho nippipāso, Nimmakkha niddhantakasāvamoho; Nirāsayo sabbaloke bhavitvā, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Pāpaṁ sahāyaṁ parivajjayetha, Anatthadassiṁ visame niviṭṭhaṁ; Sayaṁ na seve pasutaṁ pamattaṁ, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Bahussutaṁ dhammadharaṁ bhajetha, Mittaṁ uḷāraṁ paṭibhānavantaṁ; Aññāya atthāni vineyya kaṅkhaṁ, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Khiḍḍaṁ ratiṁ kāmasukhañca loke, Analaṅkaritvā anapekkhamāno; Vibhūsaṭṭhānā virato saccavādī, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Puttañca dāraṁ pitarañca mātaraṁ, Dhanāni dhaññāni ca bandhavāni; Hitvāna kāmāni yathodhikāni, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Saṅgo eso parittamettha sokhyaṁ, Appassādo dukkhamevettha bhiyyo; Gaḷo eso iti ñatvā matimā, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Sandālayitvāna saṁyojanāni, Jālaṁva bhetvā salilambucārī; Aggīva daḍḍhaṁ anivattamāno, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Okkhittacakkhū na ca pādalolo, Guttindriyo rakkhitamānasāno; Anavassuto apariḍayhamāno, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Ohārayitvā gihibyañjanāni, Sañchannapatto yathā pārichatto; Kāsāyavattho abhinikkhamitvā, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Rasesu gedhaṁ akaraṁ alolo, Anaññaposī sapadānacārī; Kule kule appaṭibaddhacitto, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Pahāya pañcāvaraṇāni cetaso, Upakkilese byapanujja sabbe; Anissito chejja sinehadosaṁ, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Vipiṭṭhikatvāna sukhañca dukkhaṁ, Pubbeva somanassadomanassaṁ; Laddhānupekkhaṁ samathaṁ visuddhaṁ, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Āraddhavīriyo paramatthapattiyā, Alīnacitto akusītavutti; Daḷhanikkamo thāmabalūpapanno, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Paṭisallānaṁ jhānamariñcamāno, Dhammesu niccaṁ anudhammacārī; Ādīnavaṁ sammasitā bhavesu, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Taṇhakkhayaṁ patthayamappamatto, Aneḷamūgo sutavā satīmā; Saṅkhātadhammo niyato padhānavā, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Sīhova saddesu asantasanto, Vātova jālamhi asajjamāno; Padumaṁva toyena alippamāno, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Sīho yathā dāṭhabalī pasayha, Rājā migānaṁ abhibhuyya cārī; Sevetha pantāni senāsanāni, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Mettaṁ upekkhaṁ karuṇaṁ vimuttiṁ, Āsevamāno muditañca kāle; Sabbena lokena avirujjhamāno, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Rāgañca dosañca pahāya mohaṁ, Sandālayitvāna saṁyojanāni; Asantasaṁ jīvitasaṅkhayamhi, Eko care khaggavisāṇakappo’.

‘Bhajanti sevanti ca kāraṇatthā, Nikkāraṇā dullabhā ajja mittā; Attatthapaññā asucīmanussā, Eko care khaggavisāṇakappo’.

Visuddhasīlā suvisuddhapaññā, Samāhitā jāgariyānuyuttā; Vipassakā dhammavisesadassī, Maggaṅgabojjhaṅgagate vijaññā.

Suññappaṇidhiñca tathānimittaṁ, Āsevayitvā jinasāsanamhi; Ye sāvakattaṁ na vajanti dhīrā, Bhavanti paccekajinā sayambhū.

Mahantadhammā bahudhammakāyā, Cittissarā sabbadukkhoghatiṇṇā; Udaggacittā paramatthadassī, Sīhopamā khaggavisāṇakappā.

Santindriyā santamanā samādhī, Paccantasattesu patippacārā; Dīpā parattha idha vijjalantā, Paccekabuddhā satataṁ hitāme.

Pahīnasabbāvaraṇā janindā, Lokappadīpā ghanakañcanābhā; Nissaṁsayaṁ lokasudakkhiṇeyyā, Paccekabuddhā satatappitāme.

Paccekabuddhānaṁ subhāsitāni, Caranti lokamhi sadevakamhi; Sutvā tathā ye na karonti bālā, Caranti dukkhesu punappunaṁ te.

Paccekabuddhāna subhāsitāni, Madhuṁ yathā khuddamavassavantaṁ; Sutvā tathā ye paṭipattiyuttā, Bhavanti te saccadasā sapaññā.

Paccekabuddhehi jinehi bhāsitā, Kathā uḷārā abhinikkhamitvā; Tā sakyasīhena naruttamena, Pakāsitā dhammavijānanatthaṁ.

Lokānukampāya imāni tesaṁ, Paccekabuddhāna vikubbitāni; Saṁvegasaṅgamativaḍḍhanatthaṁ, Sayambhusīhena pakāsitānī”ti.

Paccekabuddhāpadānaṁ samattaṁ.