• Numbered Discourses 6.27 Aį¹…guttara Nikāya 6.27
  • 3. Unsurpassable 3. Anuttariyavagga

Proper Occasions (1st) Paį¹­hamasamayasutta

Then a mendicant went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him: Atha kho aƱƱataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaį¹…kami; upasaį¹…kamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisÄ«di. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

ā€œSir, how many occasions are there for going to see an esteemed mendicant?ā€ ā€œkati nu kho, bhante, samayā manobhāvanÄ«yassa bhikkhuno dassanāya upasaį¹…kamitunā€ti?

ā€œMendicant, there are six occasions for going to see an esteemed mendicant. ā€œChayime, bhikkhu, samayā manobhāvanÄ«yassa bhikkhuno dassanāya upasaį¹…kamituṁ. What six? Katame cha?

Firstly, there’s a time when a mendicant’s heart is overcome and mired in sensual desire, and they don’t truly understand the escape from sensual desire that has arisen. On that occasion they should go to an esteemed mendicant and say: Idha, bhikkhu, yasmiṁ samaye bhikkhu kāmarāgapariyuį¹­į¹­hitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṁ yathābhÅ«taṁ nappajānāti tasmiṁ samaye manobhāvanÄ«yo bhikkhu upasaį¹…kamitvā evamassa vacanÄ«yo: ā€˜My heart is overcome and mired in sensual desire, and I don’t truly understand the escape from sensual desire that has arisen. ā€˜ahaṁ kho, āvuso, kāmarāgapariyuį¹­į¹­hitena cetasā viharāmi kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṁ yathābhÅ«taṁ nappajānāmi. Venerable, please teach me how to give up sensual desire.’ Sādhu vata me āyasmā kāmarāgassa pahānāya dhammaṁ desetū’ti. Then that esteemed mendicant teaches them how to give up sensual desire. Tassa manobhāvanÄ«yo bhikkhu kāmarāgassa pahānāya dhammaṁ deseti. This is the first occasion for going to see an esteemed mendicant. Ayaṁ, bhikkhu, paį¹­hamo samayo manobhāvanÄ«yassa bhikkhuno dassanāya upasaį¹…kamituṁ.

Furthermore, there’s a time when a mendicant’s heart is overcome and mired in ill will … Puna caparaṁ, bhikkhu, yasmiṁ samaye bhikkhu byāpādapariyuį¹­į¹­hitena cetasā viharati byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṁ yathābhÅ«taṁ nappajānāti tasmiṁ samaye manobhāvanÄ«yo bhikkhu upasaį¹…kamitvā evamassa vacanÄ«yo: ā€˜ahaṁ kho, āvuso, byāpādapariyuį¹­į¹­hitena cetasā viharāmi byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṁ yathābhÅ«taṁ nappajānāmi. Sādhu vata me āyasmā byāpādassa pahānāya dhammaṁ desetū’ti. Tassa manobhāvanÄ«yo bhikkhu byāpādassa pahānāya dhammaṁ deseti. This is the second occasion for going to see an esteemed mendicant. Ayaṁ, bhikkhu, dutiyo samayo manobhāvanÄ«yassa bhikkhuno dassanāya upasaį¹…kamituṁ.

Furthermore, there’s a time when a mendicant’s heart is overcome and mired in dullness and drowsiness … Puna caparaṁ, bhikkhu, yasmiṁ samaye bhikkhu thinamiddhapariyuį¹­į¹­hitena cetasā viharati thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṁ yathābhÅ«taṁ nappajānāti tasmiṁ samaye manobhāvanÄ«yo bhikkhu upasaį¹…kamitvā evamassa vacanÄ«yo: ā€˜ahaṁ kho, āvuso, thinamiddhapariyuį¹­į¹­hitena cetasā viharāmi thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṁ yathābhÅ«taṁ nappajānāmi. Sādhu vata me āyasmā thinamiddhassa pahānāya dhammaṁ desetū’ti. Tassa manobhāvanÄ«yo bhikkhu thinamiddhassa pahānāya dhammaṁ deseti. This is the third occasion for going to see an esteemed mendicant. Ayaṁ, bhikkhu, tatiyo samayo manobhāvanÄ«yassa bhikkhuno dassanāya upasaį¹…kamituṁ.

Furthermore, there’s a time when a mendicant’s heart is overcome and mired in restlessness and remorse … Puna caparaṁ, bhikkhu, yasmiṁ samaye bhikkhu uddhaccakukkuccapariyuį¹­į¹­hitena cetasā viharati uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṁ yathābhÅ«taṁ nappajānāti tasmiṁ samaye manobhāvanÄ«yo bhikkhu upasaį¹…kamitvā evamassa vacanÄ«yo: ā€˜ahaṁ kho, āvuso, uddhaccakukkuccapariyuį¹­į¹­hitena cetasā viharāmi uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṁ yathābhÅ«taṁ nappajānāmi. Sādhu vata me āyasmā uddhaccakukkuccassa pahānāya dhammaṁ desetū’ti. Tassa manobhāvanÄ«yo bhikkhu uddhaccakukkuccassa pahānāya dhammaṁ deseti. This is the fourth occasion for going to see an esteemed mendicant. Ayaṁ, bhikkhu, catuttho samayo manobhāvanÄ«yassa bhikkhuno dassanāya upasaį¹…kamituṁ.

Furthermore, there’s a time when a mendicant’s heart is overcome and mired in doubt … Puna caparaṁ, bhikkhu, yasmiṁ samaye bhikkhu vicikicchāpariyuį¹­į¹­hitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhÅ«taṁ nappajānāti tasmiṁ samaye manobhāvanÄ«yo bhikkhu upasaį¹…kamitvā evamassa vacanÄ«yo: ā€˜ahaṁ, āvuso, vicikicchāpariyuį¹­į¹­hitena cetasā viharāmi vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhÅ«taṁ nappajānāmi. Sādhu vata me āyasmā vicikicchāya pahānāya dhammaṁ desetū’ti. Tassa manobhāvanÄ«yo bhikkhu vicikicchāya pahānāya dhammaṁ deseti. This is the fifth occasion for going to see an esteemed mendicant. Ayaṁ, bhikkhu, paƱcamo samayo manobhāvanÄ«yassa bhikkhuno dassanāya upasaį¹…kamituṁ.

Furthermore, there’s a time when a mendicant doesn’t understand what kind of meditation they need to focus on in order to end the defilements without delay. On that occasion they should go to an esteemed mendicant and say: Puna caparaṁ, bhikkhu, yasmiṁ samaye bhikkhu yaṁ nimittaṁ āgamma yaṁ nimittaṁ manasikaroto anantarā āsavānaṁ khayo hoti taṁ nimittaṁ nappajānāti tasmiṁ samaye manobhāvanÄ«yo bhikkhu upasaį¹…kamitvā evamassa vacanÄ«yo: ā€˜I don’t understand what kind of meditation to focus on in order to end the defilements without delay. ā€˜ahaṁ kho, āvuso, yaṁ nimittaṁ āgamma yaṁ nimittaṁ manasikaroto anantarā āsavānaṁ khayo hoti, taṁ nimittaṁ nappajānāmi. Venerable, please teach me how to end the defilements.’ Sādhu vata me āyasmā āsavānaṁ khayāya dhammaṁ desetū’ti. Then that esteemed mendicant teaches them how to end the defilements. Tassa manobhāvanÄ«yo bhikkhu āsavānaṁ khayāya dhammaṁ deseti. This is the sixth occasion for going to see an esteemed mendicant. Ayaṁ, bhikkhu, chaį¹­į¹­ho samayo manobhāvanÄ«yassa bhikkhuno dassanāya upasaį¹…kamituṁ.

These are the six occasions for going to see an esteemed mendicant.ā€ Ime kho, bhikkhu, cha samayā manobhāvanÄ«yassa bhikkhuno dassanāya upasaį¹…kamitunā€ti.

Sattamaṁ.