- Jātaka
- Saṭṭhinipāta
- Soṇakavagga
2. Saṅkiccajātaka
Disvā nisinnaṁ rājānaṁ, brahmadattaṁ rathesabhaṁ; Athassa paṭivedesi, “yassāsi anukampako.
Saṅkiccāyaṁ anuppatto, isīnaṁ sādhusammato; Taramānarūpo niyyāhi, khippaṁ passa mahesinaṁ”.
Tato ca rājā taramāno, yuttamāruyha sandanaṁ; Mittāmaccaparibyūḷho, agamāsi rathesabho.
Nikkhippa pañca kakudhāni, kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano; Vālabījanimuṇhīsaṁ, khaggaṁ chattañcupāhanaṁ.
Oruyha rājā yānamhā, ṭhapayitvā paṭicchadaṁ; Āsīnaṁ dāyapassasmiṁ, saṅkiccamupasaṅkami.
Upasaṅkamitvā so rājā, sammodi isinā saha; Taṁ kathaṁ vītisāretvā, ekamantaṁ upāvisi.
Ekamantaṁ nisinnova, atha kālaṁ amaññatha; Tato pāpāni kammāni, pucchituṁ paṭipajjatha.
“Isiṁ pucchāma saṅkiccaṁ, isīnaṁ sādhusammataṁ; Āsīnaṁ dāyapassasmiṁ, isisaṅghapurakkhataṁ.
Kaṁ gatiṁ pecca gacchanti, narā dhammāticārino; Aticiṇṇo mayā dhammo, taṁ me akkhāhi pucchito”.
Isī avaca saṅkicco, kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ; Āsīnaṁ dāyapassasmiṁ, “mahārāja suṇohi me.
Uppathena vajantassa, yo maggamanusāsati; Tassa ce vacanaṁ kayirā, nāssa maggeyya kaṇṭako.
Adhammaṁ paṭipannassa, yo dhammamanusāsati; Tassa ce vacanaṁ kayirā, na so gaccheyya duggatiṁ”.
“Dhammo patho mahārāja, adhammo pana uppatho; Adhammo nirayaṁ neti, dhammo pāpeti suggatiṁ.
Adhammacārino rāja, narā visamajīvino; Yaṁ gatiṁ pecca gacchanti, niraye te suṇohi me.
Sañjīvo kāḷasutto ca, saṅghāto dve ca roruvā; Athāparo mahāvīci, tāpano ca patāpano.
Iccete aṭṭha nirayā, akkhātā duratikkamā; Ākiṇṇā luddakammehi, paccekā soḷasussadā.
Kadariyatāpanā ghorā, accimanto mahabbhayā; Lomahaṁsanarūpā ca, bhesmā paṭibhayā dukhā.
Catukkaṇṇā catudvārā, vibhattā bhāgaso mitā; Ayopākārapariyantā, ayasā paṭikujjitā.
Tesaṁ ayomayā bhūmi, jalitā tejasā yutā; Samantā yojanasataṁ, phuṭā tiṭṭhanti sabbadā.
Ete patanti niraye, uddhampādā avaṁsirā; Isīnaṁ ativattāro, saññatānaṁ tapassinaṁ.
Te bhūnahuno paccanti, macchā bilakatā yathā; Saṁvacchare asaṅkheyye, narā kibbisakārino.
Ḍayhamānena gattena, niccaṁ santarabāhiraṁ; Nirayā nādhigacchanti, dvāraṁ nikkhamanesino.
Puratthimena dhāvanti, tato dhāvanti pacchato; Uttarenapi dhāvanti, tato dhāvanti dakkhiṇaṁ; Yaṁ yañhi dvāraṁ gacchanti, taṁ tadeva pidhīyare.
Bahūni vassasahassāni, janā nirayagāmino; Bāhā paggayha kandanti, patvā dukkhaṁ anappakaṁ.
Āsīvisaṁva kupitaṁ, tejassiṁ duratikkamaṁ; Na sādhurūpe āsīde, saññatānaṁ tapassinaṁ.
Atikāyo mahissāso, ajjuno kekakādhipo; Sahassabāhu ucchinno, isimāsajja gotamaṁ.
Arajaṁ rajasā vacchaṁ, Kisaṁ avakiriya daṇḍakī; Tālova mūlato chinno, Sa rājā vibhavaṅgato.
Upahacca manaṁ majjho, mātaṅgasmiṁ yasassine; Sapārisajjo ucchinno, majjhāraññaṁ tadā ahu.
Kaṇhadīpāyanāsajja, Isiṁ andhakaveṇḍayo; Aññoññaṁ musalā hantvā, Sampattā yamasādhanaṁ.
Athāyaṁ isinā satto, antalikkhacaro pure; Pāvekkhi pathaviṁ cecco, hīnatto pattapariyāyaṁ.
Tasmā hi chandāgamanaṁ, nappasaṁsanti paṇḍitā; Aduṭṭhacitto bhāseyya, giraṁ saccūpasaṁhitaṁ.
Manasā ce paduṭṭhena, yo naro pekkhate muniṁ; Vijjācaraṇasampannaṁ, gantā so nirayaṁ adho.
Ye vuḍḍhe paribhāsanti, pharusūpakkamā janā; Anapaccā adāyādā, tālavatthu bhavanti te.
Yo ca pabbajitaṁ hanti, katakiccaṁ mahesinaṁ; Sa kāḷasutte niraye, cirarattāya paccati.
Yo ca rājā adhammaṭṭho, raṭṭhaviddhaṁsano mago; Tāpayitvā janapadaṁ, tāpane pecca paccati.
So ca vassasahassāni, sataṁ dibbāni paccati; Accisaṅghapareto so, dukkhaṁ vedeti vedanaṁ.
Tassa aggisikhā kāyā, niccharanti pabhassarā; Tejobhakkhassa gattāni, lomehi ca nakhehi ca.
Ḍayhamānena gattena, niccaṁ santarabāhiraṁ; Dukkhābhitunno nadati, nāgo tuttaṭṭito yathā.
Yo lobhā pitaraṁ hanti, dosā vā purisādhamo; Sa kāḷasutte niraye, cirarattāya paccati.
Sa tādiso paccati lohakumbhiyaṁ, Pakkañca sattīhi hananti nittacaṁ; Andhaṁ karitvā muttakarīsabhakkhaṁ, Khāre nimujjanti tathāvidhaṁ naraṁ.
Tattaṁ pakkuthitamayoguḷañca, Dīghe ca phāle cirarattatāpite; Vikkhambhamādāya vibandharajjubhi, Vivaṭe mukhe sampavisanti rakkhasā.
Sāmā ca soṇā sabalā ca gijjhā, Kākoḷasaṅghā ca dijā ayomukhā; Saṅgamma khādanti vipphandamānaṁ, Jivhaṁ vibhajja vighāsaṁ salohitaṁ.
Taṁ daḍḍhatālaṁ paribhinnagattaṁ, Nippothayantā anuvicaranti rakkhasā; Ratī hi nesaṁ dukhino panītare, Etādisasmiṁ niraye vasanti; Ye keci loke idha pettighātino.
Putto ca mātaraṁ hantvā, ito gantvā yamakkhayaṁ; Bhusamāpajjate dukkhaṁ, attakammaphalūpago.
Amanussā atibalā, hantāraṁ janayantiyā; Ayomayehi vālehi, pīḷayanti punappunaṁ.
Tamassavaṁ sakā gattā, rudhiraṁ attasambhavaṁ; Tambalohavilīnaṁva, tattaṁ pāyenti mattighaṁ.
Jigucchaṁ kuṇapaṁ pūtiṁ, Duggandhaṁ gūthakaddamaṁ; Pubbalohitasaṅkāsaṁ, Rahadamogayha tiṭṭhati.
Tamenaṁ kimayo tattha, atikāyā ayomukhā; Chaviṁ bhetvāna khādanti, saṅgiddhā maṁsalohite.
So ca taṁ nirayaṁ patto, nimuggo sataporisaṁ; Pūtikaṁ kuṇapaṁ vāti, samantā satayojanaṁ.
Cakkhumāpi hi cakkhūhi, tena gandhena jīyati; Etādisaṁ brahmadatta, mātugho labhate dukhaṁ.
Khuradhāramanukkamma, tikkhaṁ durabhisambhavaṁ; Patanti gabbhapātiyo, duggaṁ vetaraṇiṁ nadiṁ.
Ayomayā simbaliyo, soḷasaṅgulakaṇṭakā; Ubhato abhilambanti, duggaṁ vetaraṇiṁ nadiṁ.
Te accimanto tiṭṭhanti, aggikkhandhāva ārakā; Ādittā jātavedena, uddhaṁ yojanamuggatā.
Ete vajanti niraye, tatte tikhiṇakaṇṭake; Nāriyo ca aticārā, narā ca paradāragū.
Te patanti adhokkhandhā, vivattā vihatā puthū; Sayanti vinividdhaṅgā, dīghaṁ jagganti sabbadā.
Tato ratyā vivasāne, mahatiṁ pabbatūpamaṁ; Lohakumbhiṁ pavajjanti, tattaṁ aggisamūdakaṁ.
Evaṁ divā ca ratto ca, dussīlā mohapārutā; Anubhonti sakaṁ kammaṁ, pubbe dukkaṭamattano.
Yā ca bhariyā dhanakkītā, sāmikaṁ atimaññati; Sassuṁ vā sasuraṁ vāpi, jeṭṭhaṁ vāpi nanandaraṁ.
Tassā vaṅkena jivhaggaṁ, nibbahanti sabandhanaṁ; Sa byāmamattaṁ kiminaṁ, jivhaṁ passati attani; Viññāpetuṁ na sakkoti, tāpane pecca paccati.
Orabbhikā sūkarikā, macchikā migabandhakā; Corā goghātakā luddā, avaṇṇe vaṇṇakārakā.
Sattīhi lohakūṭehi, nettiṁsehi usūhi ca; Haññamānā khāranadiṁ, papatanti avaṁsirā.
Sāyaṁ pāto kūṭakārī, ayokūṭehi haññati; Tato vantaṁ durattānaṁ, paresaṁ bhuñjare sadā.
Dhaṅkā bheraṇḍakā gijjhā, kākoḷā ca ayomukhā; Vipphandamānaṁ khādanti, naraṁ kibbisakārakaṁ.
Ye migena migaṁ hanti, pakkhiṁ vā pana pakkhinā; Asanto rajasā channā, gantā te nirayussadaṁ.
Santo ca uddhaṁ gacchanti, suciṇṇenidha kammunā; Suciṇṇassa phalaṁ passa, saindā devā sabrahmakā.
Taṁ taṁ brūmi mahārāja, Dhammaṁ raṭṭhapatī cara; Tathā rāja carāhi dhammaṁ, Yathā taṁ suciṇṇaṁ nānutappeyya pacchā”ti.
Saṅkiccajātakaṁ dutiyaṁ.
Saṭṭhinipātaṁ niṭṭhitaṁ.
Tassuddānaṁ
Atha saṭṭhinipātamhi, Suṇātha mama bhāsitaṁ; Jātakasavhayano pavaro, Soṇakaarindamasavhayano; Tathā vuttarathesabhakiccavaroti.