- Milindapañha
- Opammakathāpañha
- Pathavīvagga
4. Vāyuṅgapañha
“Bhante nāgasena, ‘vāyussa pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṁ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī”ti? “Yathā, mahārāja, vāyu supupphitavanasaṇḍantaraṁ abhivāyati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vimuttivarakusumapupphitārammaṇavanantare ramitabbaṁ. Idaṁ, mahārāja, vāyussa paṭhamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, vāyu dharaṇīruhapādapagaṇe mathayati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vanantaragatena saṅkhāre vicinantena kilesā mathayitabbā. Idaṁ, mahārāja, vāyussa dutiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, vāyu ākāse carati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena lokuttaradhammesu mānasaṁ sañcārayitabbaṁ. Idaṁ, mahārāja, vāyussa tatiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, vāyu gandhaṁ anubhavati; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena attano sīlavarasurabhigandho anubhavitabbo. Idaṁ, mahārāja, vāyussa catutthaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, vāyu nirālayo aniketavāsī; evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena nirālayamaniketamasanthavena sabbattha vimuttena bhavitabbaṁ. Idaṁ, mahārāja, vāyussa pañcamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ. Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā devātidevena suttanipāte—
‘Santhavāto bhayaṁ jātaṁ, niketā jāyate rajo; Aniketamasanthavaṁ, etaṁ ve munidassanan’”ti.
Vāyuṅgapañho catuttho.