- Buddhavaṁsa
23. Vessabhūbuddhavaṁsa
“Tattheva maṇḍakappamhi, asamo appaṭipuggalo; Vessabhū nāma nāmena, loke uppajji nāyako.
Ādittaṁ vata rāgaggi, taṇhānaṁ vijitaṁ tadā; Nāgova bandhanaṁ chetvā, patto sambodhimuttamaṁ.
Dhammacakkaṁ pavattente, vessabhūlokanāyake; Asītikoṭisahassānaṁ, paṭhamābhisamayo ahu.
Pakkante cārikaṁ raṭṭhe, lokajeṭṭhe narāsabhe; Sattatikoṭisahassānaṁ, dutiyābhisamayo ahu.
Mahādiṭṭhiṁ vinodento, pāṭiheraṁ karoti so; Samāgatā naramarū, dasasahassī sadevake.
Mahāacchariyaṁ disvā, abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ; Devā ceva manussā ca, bujjhare saṭṭhikoṭiyo.
Sannipātā tayo āsuṁ, vessabhussa mahesino; Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, santacittāna tādinaṁ.
Asītibhikkhusahassānaṁ, paṭhamo āsi samāgamo; Sattatibhikkhusahassānaṁ, dutiyo āsi samāgamo.
Saṭṭhibhikkhusahassānaṁ, tatiyo āsi samāgamo; Jarādibhayabhītānaṁ, orasānaṁ mahesino.
Ahaṁ tena samayena, sudassano nāma khattiyo; Nimantetvā mahāvīraṁ, dānaṁ datvā mahārahaṁ; Annapānena vatthena, sasaṅghaṁ jinapūjayiṁ.
Tassa buddhassa asamassa, cakkaṁ vattitamuttamaṁ; Sutvāna paṇitaṁ dhammaṁ, pabbajjamabhirocayiṁ.
Mahādānaṁ pavattetvā, rattindivamatandito; Pabbajjaṁ guṇasampannaṁ, pabbajiṁ jinasantike.
Ācāraguṇasampanno, vattasīlasamāhito; Sabbaññutaṁ gavesanto, ramāmi jinasāsane.
Saddhāpītiṁ upagantvā, buddhaṁ vandāmi sattharaṁ; Pīti uppajjati mayhaṁ, bodhiyāyeva kāraṇā.
Anivattamānasaṁ ñatvā, sambuddho etadabravi; ‘Ekatiṁse ito kappe, ayaṁ buddho bhavissati.
Ahu kapilavhayā rammā, …pe… hessāma sammukhā imaṁ’.
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, dasapāramipūriyā.
Anomaṁ nāma nagaraṁ, suppatīto nāma khattiyo; Mātā yasavatī nāma, vessabhussa mahesino.
Cha ca vassasahassāni, Agāraṁ ajjha so vasi; Ruci suruci rativaḍḍhano, Tayo pāsādamuttamā.
Anūnatiṁsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā; Sucittā nāma sā nārī, suppabuddho nāma atrajo.
Nimitte caturo disvā, sivikāyābhinikkhami; Chamāsaṁ padhānacāraṁ, acarī purisuttamo.
Brahmunā yācito santo, vessabhūlokanāyako; Vatti cakkaṁ mahāvīro, aruṇārāme naruttamo.
Soṇo ca uttaro ceva, ahesuṁ aggasāvakā; Upasanto nāmupaṭṭhāko, vessabhussa mahesino.
Rāmā ceva samālā ca, ahesuṁ aggasāvikā; Bodhi tassa bhagavato, mahāsāloti vuccati.
Sotthiko ceva rambho ca, ahesuṁ aggupaṭṭhakā; Gotamī sirimā ceva, ahesuṁ aggupaṭṭhikā.
Saṭṭhiratanamubbedho, hemayūpasamūpamo; Kāyā niccharati rasmi, rattiṁva pabbate sikhī.
Saṭṭhivassasahassāni, āyu tassa mahesino; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṁ bahuṁ.
Dhammaṁ vitthārikaṁ katvā, vibhajitvā mahājanaṁ; Dhammanāvaṁ ṭhapetvāna, nibbuto so sasāvako.
Dassaneyyaṁ sabbajanaṁ, vihāraṁ iriyāpathaṁ; Sabbaṁ tamantarahitaṁ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.
Vessabhū jinavaro satthā, Khemārāmamhi nibbuto; Dhātuvitthārikaṁ āsi, Tesu tesu padesato”ti.
Vessabhussa bhagavato vaṁso ekavīsatimo.