• Buddhavaṁsa

23. Vessabhūbuddhavaṁsa

“Tattheva maṇḍakappamhi, asamo appaṭipuggalo; Vessabhū nāma nāmena, loke uppajji nāyako.

Ādittaṁ vata rāgaggi, taṇhānaṁ vijitaṁ tadā; Nāgova bandhanaṁ chetvā, patto sambodhimuttamaṁ.

Dhammacakkaṁ pavattente, vessabhūlokanāyake; Asītikoṭisahassānaṁ, paṭhamābhisamayo ahu.

Pakkante cārikaṁ raṭṭhe, lokajeṭṭhe narāsabhe; Sattatikoṭisahassānaṁ, dutiyābhisamayo ahu.

Mahādiṭṭhiṁ vinodento, pāṭiheraṁ karoti so; Samāgatā naramarū, dasasahassī sadevake.

Mahāacchariyaṁ disvā, abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ; Devā ceva manussā ca, bujjhare saṭṭhikoṭiyo.

Sannipātā tayo āsuṁ, vessabhussa mahesino; Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, santacittāna tādinaṁ.

Asītibhikkhusahassānaṁ, paṭhamo āsi samāgamo; Sattatibhikkhusahassānaṁ, dutiyo āsi samāgamo.

Saṭṭhibhikkhusahassānaṁ, tatiyo āsi samāgamo; Jarādibhayabhītānaṁ, orasānaṁ mahesino.

Ahaṁ tena samayena, sudassano nāma khattiyo; Nimantetvā mahāvīraṁ, dānaṁ datvā mahārahaṁ; Annapānena vatthena, sasaṅghaṁ jinapūjayiṁ.

Tassa buddhassa asamassa, cakkaṁ vattitamuttamaṁ; Sutvāna paṇitaṁ dhammaṁ, pabbajjamabhirocayiṁ.

Mahādānaṁ pavattetvā, rattindivamatandito; Pabbajjaṁ guṇasampannaṁ, pabbajiṁ jinasantike.

Ācāraguṇasampanno, vattasīlasamāhito; Sabbaññutaṁ gavesanto, ramāmi jinasāsane.

Saddhāpītiṁ upagantvā, buddhaṁ vandāmi sattharaṁ; Pīti uppajjati mayhaṁ, bodhiyāyeva kāraṇā.

Anivattamānasaṁ ñatvā, sambuddho etadabravi; ‘Ekatiṁse ito kappe, ayaṁ buddho bhavissati.

Ahu kapilavhayā rammā, …pe… hessāma sammukhā imaṁ’.

Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, dasapāramipūriyā.

Anomaṁ nāma nagaraṁ, suppatīto nāma khattiyo; Mātā yasavatī nāma, vessabhussa mahesino.

Cha ca vassasahassāni, Agāraṁ ajjha so vasi; Ruci suruci rativaḍḍhano, Tayo pāsādamuttamā.

Anūnatiṁsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā; Sucittā nāma sā nārī, suppabuddho nāma atrajo.

Nimitte caturo disvā, sivikāyābhinikkhami; Chamāsaṁ padhānacāraṁ, acarī purisuttamo.

Brahmunā yācito santo, vessabhūlokanāyako; Vatti cakkaṁ mahāvīro, aruṇārāme naruttamo.

Soṇo ca uttaro ceva, ahesuṁ aggasāvakā; Upasanto nāmupaṭṭhāko, vessabhussa mahesino.

Rāmā ceva samālā ca, ahesuṁ aggasāvikā; Bodhi tassa bhagavato, mahāsāloti vuccati.

Sotthiko ceva rambho ca, ahesuṁ aggupaṭṭhakā; Gotamī sirimā ceva, ahesuṁ aggupaṭṭhikā.

Saṭṭhiratanamubbedho, hemayūpasamūpamo; Kāyā niccharati rasmi, rattiṁva pabbate sikhī.

Saṭṭhivassasahassāni, āyu tassa mahesino; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṁ bahuṁ.

Dhammaṁ vitthārikaṁ katvā, vibhajitvā mahājanaṁ; Dhammanāvaṁ ṭhapetvāna, nibbuto so sasāvako.

Dassaneyyaṁ sabbajanaṁ, vihāraṁ iriyāpathaṁ; Sabbaṁ tamantarahitaṁ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

Vessabhū jinavaro satthā, Khemārāmamhi nibbuto; Dhātuvitthārikaṁ āsi, Tesu tesu padesato”ti.

Vessabhussa bhagavato vaṁso ekavīsatimo.