• Buddhavaṁsa

21 Vipassībuddhavaṁsa

“Phussassa ca aparena, sambuddho dvipaduttamo; Vipassī nāma nāmena, loke uppajji cakkhumā.

Avijjaṁ sabbaṁ padāletvā, patto sambodhimuttamaṁ; Dhammacakkaṁ pavattetuṁ, pakkāmi bandhumatīpuraṁ.

Dhammacakkaṁ pavattetvā, ubho bodhesi nāyako; Gaṇanāya na vattabbo, paṭhamābhisamayo ahu.

Punāparaṁ amitayaso, tattha saccaṁ pakāsayi; Caturāsītisahassānaṁ, dutiyābhisamayo ahu.

Caturāsītisahassāni, sambuddhaṁ anupabbajuṁ; Tesamārāmapattānaṁ, dhammaṁ desesi cakkhumā.

Sabbākārena bhāsato, sutvā upanisādino; Tepi dhammavaraṁ gantvā, tatiyābhisamayo ahu.

Sannipātā tayo āsuṁ, vipassissa mahesino; Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, santacittāna tādinaṁ.

Aṭṭhasaṭṭhisatasahassānaṁ, Paṭhamo āsi samāgamo; Bhikkhusatasahassānaṁ, Dutiyo āsi samāgamo.

Asītibhikkhusahassānaṁ, tatiyo āsi samāgamo; Tattha bhikkhugaṇamajjhe, sambuddho atirocati.

Ahaṁ tena samayena, nāgarājā mahiddhiko; Atulo nāma nāmena, puññavanto jutindharo.

Nekānaṁ nāgakoṭīnaṁ, parivāretvānahaṁ tadā; Vajjanto dibbaturiyehi, lokajeṭṭhaṁ upāgamiṁ.

Upasaṅkamitvā sambuddhaṁ, Vipassiṁ lokanāyakaṁ; Maṇimuttaratanakhacitaṁ, Sabbābharaṇavibhūsitaṁ; Nimantetvā dhammarājassa, Suvaṇṇapīṭhamadāsahaṁ.

Sopi maṁ buddho byākāsi, saṅghamajjhe nisīdiya; ‘Ekanavutito kappe, ayaṁ buddho bhavissati.

Ahu kapilavhayā rammā, nikkhamitvā tathāgato; Padhānaṁ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṁ.

Ajapālarukkhamūlasmiṁ, nisīditvā tathāgato; Tattha pāyāsaṁ paggayha, nerañjaramupehiti.

Nerañjarāya tīramhi, pāyāsaṁ ada so jino; Paṭiyattavaramaggena, bodhimūlamupehiti.

Tato padakkhiṇaṁ katvā, bodhimaṇḍaṁ anuttaro; Assatthamūle sambodhiṁ, bujjhissati mahāyaso.

Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati; Pitā suddhodano nāma, ayaṁ hessati gotamo.

Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā; Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā; Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṁ jinaṁ.

Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā; Anāsavā vītarāgā, santacittā samāhitā; Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.

Citto ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā; Nandamātā ca uttarā, aggā hessantupaṭṭhikā; Āyu vassasataṁ tassa, gotamassa yasassino.

Idaṁ sutvāna vacanaṁ, …pe… hessāma sammukhā imaṁ’.

Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ; Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ, dasapāramipūriyā.

Nagaraṁ bandhumatī nāma, bandhumā nāma khattiyo; Mātā bandhumatī nāma, vipassissa mahesino.

Aṭṭhavassasahassāni, agāraṁ ajjha so vasi; Nando sunando sirimā, tayo pāsādamuttamā.

Ticattārīsasahassāni, Nāriyo samalaṅkatā; Sudassanā nāma sā nārī, Samavattakkhandho nāma atrajo.

Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami; Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṁ padahī jino.

Brahmunā yācito santo, vipassī lokanāyako; Vatti cakkaṁ mahāvīro, migadāye naruttamo.

Khaṇḍo ca tissanāmo ca, ahesuṁ aggasāvakā; Asoko nāmupaṭṭhāko, vipassissa mahesino.

Candā ca candamittā ca, ahesuṁ aggasāvikā; Bodhi tassa bhagavato, pāṭalīti pavuccati.

Punabbasumitto nāgo ca, ahesuṁ aggupaṭṭhakā; Sirimā uttarā ceva, ahesuṁ aggupaṭṭhikā.

Asītihatthamubbedho, vipassī lokanāyako; Pabhā niddhāvati tassa, samantā sattayojane.

Asītivassasahassāni, āyu buddhassa tāvade; Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṁ bahuṁ.

Bahudevamanussānaṁ, bandhanā parimocayi; Maggāmaggañca ācikkhi, avasesaputhujjane.

Ālokaṁ dassayitvāna, desetvā amataṁ padaṁ; Jalitvā aggikkhandhova, nibbuto so sasāvako.

Iddhivaraṁ puññavaraṁ, lakkhaṇañca kusumitaṁ; Sabbaṁ tamantarahitaṁ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

Vipassī jinavaro buddho, Sumittārāmamhi nibbuto; Tatthevassa thūpavaro, Sattayojanamussito”ti.

Vipassissa bhagavato vaṁso ekūnavīsatimo.