- Jātaka
- Vīsatinipāta
- Mātaṅgavagga
14. Ayogharajātaka
“Yamekarattiṁ paṭhamaṁ, gabbhe vasati māṇavo; Abbhuṭṭhitova so yāti, sagacchaṁ na nivattati.
Na yujjhamānā na balenavassitā, Narā na jīranti na cāpi miyyare; Sabbaṁ hidaṁ jātijarāyupaddutaṁ, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Caturaṅginiṁ senaṁ subhiṁsarūpaṁ, Jayanti raṭṭhādhipatī pasayha; Na maccuno jayitumussahanti, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Hatthīhi assehi rathehi pattibhi, Parivāritā muccare ekacceyyā; Na maccuno muccitumussahanti, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Hatthīhi assehi rathehi pattibhi, Sūrā pabhañjanti padhaṁsayanti; Na maccuno bhañjitumussahanti, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Mattā gajā bhinnagaḷā pabhinnā, Nagarāni maddanti janaṁ hananti; Na maccuno madditumussahanti, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Issāsino katahatthāpi vīrā, Dūrepātī akkhaṇavedhinopi; Na maccuno vijjhitumussahanti, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Sarāni khīyanti saselakānanā, Sabbaṁ hidaṁ khīyati dīghamantaraṁ; Sabbaṁ hidaṁ bhañjare kālapariyāyaṁ, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Sabbesa mevaṁ hi narāna nārinaṁ, Calācalaṁ pāṇabhunodha jīvitaṁ; Paṭova dhuttassa dumova kūlajo, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Dumapphalāneva patanti māṇavā, Daharā ca vuddhā ca sarīrabhedā; Nāriyo narā majjhimaporisā ca, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Nāyaṁ vayo tārakarājasannibho, Yadabbhatītaṁ gatameva dāni taṁ; Jiṇṇassa hī natthi ratī kuto sukhaṁ, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Yakkhā pisācā athavāpi petā, Kupitā te assasanti manusse; Na maccuno assasitussahanti, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Yakkhe pisāce athavāpi pete, Kupitepi te nijjhapanaṁ karonti; Na maccuno nijjhapanaṁ karonti, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Aparādhake dūsake heṭhake ca, Rājāno daṇḍenti viditvāna dosaṁ; Na maccuno daṇḍayitussahanti, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Aparādhakā dūsakā heṭhakā ca, Labhanti te rājino nijjhapetuṁ; Na maccuno nijjhapanaṁ karonti, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Na khattiyoti na ca brāhmaṇoti, Na aḍḍhakā balavā tejavāpi; Na maccurājassa apekkhamatthi, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Sīhā ca byagghā ca athopi dīpiyo, Pasayha khādanti vipphandamānaṁ; Na maccuno khāditumussahanti, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Māyākārā raṅgamajjhe karontā, Mohenti cakkhūni janassa tāvade; Na maccuno mohayitussahanti, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Āsīvisā kupitā uggatejā, Ḍaṁsanti mārentipi te manusse; Na maccuno ḍaṁsitumussahanti, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Āsīvisā kupitā yaṁ ḍaṁsanti, Tikicchakā tesa visaṁ hananti; Na maccuno daṭṭhavisaṁ hananti, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Dhammantarī vettaraṇī ca bhojo, Visāni hantvāna bhujaṅgamānaṁ; Suyyanti te kālakatā tatheva, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Vijjādharā ghoramadhīyamānā, Adassanaṁ osadhehi vajanti; Na maccurājassa vajantadassanaṁ, Taṁ me matī hoti carāmi dhammaṁ.
Dhammo have rakkhati dhammacāriṁ, Dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti; Esānisaṁso dhamme suciṇṇe, Na duggatiṁ gacchati dhammacārī.
Na hi dhammo adhammo ca, Ubho samavipākino; Adhammo nirayaṁ neti, Dhammo pāpeti suggatin”ti.
Ayogharajātakaṁ cuddasamaṁ.
Vīsatinipātaṁ niṭṭhitaṁ.
Tassuddānaṁ
Mātaṅga sambhūta sivi sirimanto, Rohaṇa haṁsa sattigumbo bhallātiya; Somanassa campeyya brahma pañca- Paṇḍita cirassaṁvata ayogharāti.