- Vimānavatthu
- Purisavimāna
- Mahārathavagga
14. Mahārathavimānavatthu
“Sahassayuttaṁ hayavāhanaṁ subhaṁ, Āruyhimaṁ sandanaṁ nekacittaṁ; Uyyānabhūmiṁ abhito anukkamaṁ, Purindado bhūtapatīva vāsavo.
Sovaṇṇamayā te rathakubbarā ubho, Phalehi aṁsehi atīva saṅgatā; Sujātagumbā naravīraniṭṭhitā, Virocatī pannaraseva cando.
Suvaṇṇajālāvatato ratho ayaṁ, Bahūhi nānāratanehi cittito; Sunandighoso ca subhassaro ca, Virocatī cāmarahatthabāhubhi.
Imā ca nābhyo manasābhinimmitā, Rathassa pādantaramajjhabhūsitā; Imā ca nābhyo satarājicittitā, Sateratā vijjurivappabhāsare.
Anekacittāvatato ratho ayaṁ, Puthū ca nemī ca sahassaraṁsiko; Tesaṁ saro suyyati vaggurūpo, Pañcaṅgikaṁ tūriyamivappavāditaṁ.
Sirasmiṁ cittaṁ maṇicandakappitaṁ, Sadā visuddhaṁ ruciraṁ pabhassaraṁ; Suvaṇṇarājīhi atīva saṅgataṁ, Veḷuriyarājīva atīva sobhati.
Ime ca vāḷī maṇicandakappitā, Ārohakambū sujavā brahūpamā; Brahā mahantā balino mahājavā, Mano tavaññāya tatheva siṁsare.
Ime ca sabbe sahitā catukkamā, Mano tavaññāya tatheva siṁsare; Samaṁ vahantī mudukā anuddhatā, Āmodamānā turagānamuttama.
Dhunanti vagganti patanti cambare, Abbhuddhunantā sukate piḷandhane; Tesaṁ saro suyyati vaggurūpo, Pañcaṅgikaṁ tūriyamivappavāditaṁ.
Rathassa ghoso apiḷandhanāna ca, Khurassa nādo abhihiṁsanāya ca; Ghoso suvaggū samitassa suyyati, Gandhabbatūriyāni vicitrasaṁvane.
Rathe ṭhitā tā migamandalocanā, Āḷārapamhā hasitā piyaṁvadā; Veḷuriyajālāvatatā tanucchavā, Sadeva gandhabbasūraggapūjitā.
Tā rattarattambarapītavāsasā, Visālanettā abhirattalocanā; Kule sujātā sutanū sucimhitā, Rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā.
Tā kambukeyūradharā suvāsasā, Sumajjhimā ūruthanūpapannā; Vaṭṭaṅguliyo sumukhā sudassanā, Rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā.
Aññā suveṇī susu missakesiyo, Samaṁ vibhattāhi pabhassarāhi ca; Anubbatā tā tava mānase ratā, Rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā.
Āveḷiniyo padumuppalacchadā, Alaṅkatā candanasāravāsitā; Anubbatā tā tava mānase ratā, Rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā.
Tā māliniyo padumuppalacchadā, Alaṅkatā candanasāravāsitā; Anubbatā tā tava mānase ratā, Rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā.
Kaṇṭhesu te yāni piḷandhanāni, Hatthesu pādesu tatheva sīse; Obhāsayantī dasa sabbaso disā, Abbhuddayaṁ sāradikova bhāṇumā.
Vātassa vegena ca sampakampitā, Bhujesu mālā apiḷandhanāni ca; Muñcanti ghosaṁ ruciraṁ suciṁ subhaṁ, Sabbehi viññūhi sutabbarūpaṁ.
Uyyānabhūmyā ca duvaddhato ṭhitā, Rathā ca nāgā tūriyāni ca saro; Tameva devinda pamodayanti, Vīṇā yathā pokkharapattabāhubhi.
Imāsu vīṇāsu bahūsu vaggūsu, Manuññarūpāsu hadayeritaṁ pītiṁ; Pavajjamānāsu atīva accharā, Bhamanti kaññā padumesu sikkhitā.
Yadā ca gītāni ca vāditāni ca, Naccāni cimāni samenti ekato; Athettha naccanti athettha accharā, Obhāsayantī ubhato varitthiyo.
So modasi tūriyagaṇappabodhano, Mahīyamāno vajirāvudhoriva; Imāsu vīṇāsu bahūsu vaggūsu, Manuññarūpāsu hadayeritaṁ pītiṁ.
Kiṁ tvaṁ pure kammamakāsi attanā, Manussabhūto purimāya jātiyā; Uposathaṁ kaṁ vā tuvaṁ upāvasi, Kaṁ dhammacariyaṁ vatamābhirocayi.
Nayīdamappassa katassa kammuno, Pubbe suciṇṇassa uposathassa vā; Iddhānubhāvo vipulo ayaṁ tava, Yaṁ devasaṅghaṁ abhirocase bhusaṁ.
Dānassa te idaṁ phalaṁ, atho sīlassa vā pana; Atho añjalikammassa, taṁ me akkhāhi pucchito”ti.
So devaputto attamano, moggallānena pucchito; Pañhaṁ puṭṭho viyākāsi, yassa kammassidaṁ phalanti.
“Jitindriyaṁ buddhamanomanikkamaṁ, Naruttamaṁ kassapamaggapuggalaṁ; Avāpurantaṁ amatassa dvāraṁ, Devātidevaṁ satapuññalakkhaṇaṁ.
Tamaddasaṁ kuñjaramoghatiṇṇaṁ, Suvaṇṇasiṅgīnadabimbasādisaṁ; Disvāna taṁ khippamahuṁ sucīmano, Tameva disvāna subhāsitaddhajaṁ.
Tamannapānaṁ athavāpi cīvaraṁ, Suciṁ paṇītaṁ rasasā upetaṁ; Pupphābhikkiṇamhi sake nivesane, Patiṭṭhapesiṁ sa asaṅgamānaso.
Tamannapānena ca cīvarena ca, Khajjena bhojjena ca sāyanena ca; Santappayitvā dvipadānamuttamaṁ, So saggaso devapure ramāmahaṁ.
Etenupāyena imaṁ niraggaḷaṁ, Yaññaṁ yajitvā tividhaṁ visuddhaṁ; Pahāyahaṁ mānusakaṁ samussayaṁ, Indūpamo devapure ramāmahaṁ.
Āyuñca vaṇṇañca sukhaṁ balañca, Paṇītarūpaṁ abhikaṅkhatā muni; Annañca pānañca bahuṁ susaṅkhataṁ, Patiṭṭhapetabbamasaṅgamānase.
Nayimasmiṁ loke parasmiṁ vā pana, Buddhena seṭṭho va samo va vijjati; Āhuneyyānaṁ paramāhutiṁ gato, Puññatthikānaṁ vipulapphalesinan”ti.
Mahārathavimānaṁ cuddasamaṁ.
Mahārathavaggo pañcamo.
Tassuddānaṁ
Maṇḍūko revatī chatto, Kakkaṭo dvārapālako; Dve karaṇīyā dve sūci, Tayo nāgā ca dve rathā; Purisānaṁ paṭhamo vaggo pavuccatīti.
Bhāṇavāraṁ tatiyaṁ.