• Jātaka
  • Tiṁsanipāta
  • Kiṁchandavagga

5. Sambhavajātaka

“Rajjañca paṭipannāsma, ādhipaccaṁ sucīrata; Mahattaṁ pattumicchāmi, vijetuṁ pathaviṁ imaṁ.

Dhammena no adhammena, adhammo me na ruccati; Kiccova dhammo carito, rañño hoti sucīrata.

Idha cevāninditā yena, pecca yena aninditā; Yasaṁ devamanussesu, yena pappomu brāhmaṇa.

Yohaṁ atthañca dhammañca, kattumicchāmi brāhmaṇa; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, brāhmaṇakkhāhi pucchito”.

“Nāññatra vidhurā rāja, etadakkhātumarahati; Yaṁ tvaṁ atthañca dhammañca, kattumicchasi khattiya”.

“Ehi kho pahito gaccha, vidhurassa upantikaṁ; Nikkhañcimaṁ suvaṇṇassa, haraṁ gaccha sucīrata; Abhihāraṁ imaṁ dajjā, atthadhammānusiṭṭhiyā”.

Svādhippāgā bhāradvājo, vidhurassa upantikaṁ; Tamaddasa mahābrahmā, asamānaṁ sake ghare.

“Raññohaṁ pahito dūto, korabyassa yasassino; ‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’, iccabravi yudhiṭṭhilo; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, vidhurakkhāhi pucchito”.

“Gaṅgaṁ me pidahissanti, na taṁ sakkomi brāhmaṇa; Apidhetuṁ mahāsindhuṁ, taṁ kathaṁ so bhavissati; Na te sakkomi akkhātuṁ, atthaṁ dhammañca pucchito.

Bhadrakāro ca me putto, oraso mama atrajo; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, gantvā pucchassu brāhmaṇa”.

Svādhippāgā bhāradvājo, bhadrakārassupantikaṁ; Tamaddasa mahābrahmā, nisinnaṁ samhi vesmani.

“Raññohaṁ pahito dūto, korabyassa yasassino; ‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’, iccabravi yudhiṭṭhilo; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, bhadrakāra pabrūhi me”.

“Maṁsakājaṁ avahāya, godhaṁ anupatāmahaṁ; Na te sakkomi akkhātuṁ, atthaṁ dhammañca pucchito.

Sañcayo nāma me bhātā, kaniṭṭho me sucīrata; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, gantvā pucchassu brāhmaṇa”.

Svādhippāgā bhāradvājo, sañcayassa upantikaṁ; Tamaddasa mahābrahmā, nisinnaṁ samhi vesmani.

“Raññohaṁ pahito dūto, korabyassa yasassino; ‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’, iccabravi yudhiṭṭhilo; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, sañcayakkhāhi pucchito”.

“Sadā maṁ gilate maccu, sāyaṁ pāto sucīrata; Na te sakkomi akkhātuṁ, atthaṁ dhammañca pucchito.

Sambhavo nāma me bhātā, kaniṭṭho me sucīrata; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, gantvā pucchassu brāhmaṇa”.

“Abbhuto vata bho dhammo, nāyaṁ asmāka ruccati; Tayo janā pitāputtā, te su paññāya no vidū.

Na taṁ sakkotha akkhātuṁ, atthaṁ dhammañca pucchitā; Kathaṁ nu daharo jaññā, atthaṁ dhammañca pucchito”.

“Mā naṁ daharoti uññāsi, apucchitvāna sambhavaṁ; Pucchitvā sambhavaṁ jaññā, atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.

Yathāpi cando vimalo, gacchaṁ ākāsadhātuyā; Sabbe tārāgaṇe loke, ābhāya atirocati.

Evampi daharūpeto, paññāyogena sambhavo; Mā naṁ daharoti uññāsi, apucchitvāna sambhavaṁ; Pucchitvā sambhavaṁ jaññā, atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.

Yathāpi rammako māso, gimhānaṁ hoti brāhmaṇa; Atevaññehi māsehi, dumapupphehi sobhati.

Evampi daharūpeto, paññāyogena sambhavo; Mā naṁ daharoti uññāsi, apucchitvāna sambhavaṁ; Pucchitvā sambhavaṁ jaññā, atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.

Yathāpi himavā brahme, pabbato gandhamādano; Nānārukkhehi sañchanno, mahābhūtagaṇālayo; Osadhehi ca dibbehi, disā bhāti pavāti ca.

Evampi daharūpeto, paññāyogena sambhavo; Mā naṁ daharoti uññāsi, apucchitvāna sambhavaṁ; Pucchitvā sambhavaṁ jaññā, atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.

Yathāpi pāvako brahme, accimālī yasassimā; Jalamāno vane gacche, analo kaṇhavattanī.

Ghatāsano dhūmaketu, uttamāhevanandaho; Nisīthe pabbataggasmiṁ, pahūtedho virocati.

Evampi daharūpeto, paññāyogena sambhavo; Mā naṁ daharoti uññāsi, apucchitvāna sambhavaṁ; Pucchitvā sambhavaṁ jaññā, atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.

Javena bhadraṁ jānanti, balībaddañca vāhiye; Dohena dhenuṁ jānanti, bhāsamānañca paṇḍitaṁ.

Evampi daharūpeto, paññāyogena sambhavo; Mā naṁ daharoti uññāsi, apucchitvāna sambhavaṁ; Pucchitvā sambhavaṁ jaññā, atthaṁ dhammañca brāhmaṇa”.

Svādhippāgā bhāradvājo, sambhavassa upantikaṁ; Tamaddasa mahābrahmā, kīḷamānaṁ bahīpure.

“Raññohaṁ pahito dūto, korabyassa yasassino; ‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’, iccabravi yudhiṭṭhilo; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, sambhavakkhāhi pucchito”.

“Taggha te ahamakkhissaṁ, yathāpi kusalo tathā; Rājā ca kho taṁ jānāti, yadi kāhati vā na vā.

‘Ajja suve’ti saṁseyya, raññā puṭṭho sucīrata; Mā katvā avasī rājā, atthe jāte yudhiṭṭhilo.

Ajjhattaññeva saṁseyya, raññā puṭṭho sucīrata; Kummaggaṁ na niveseyya, yathā mūḷho acetaso.

Attānaṁ nātivatteyya, adhammaṁ na samācare; Atitthe nappatāreyya, anatthe na yuto siyā.

Yo ca etāni ṭhānāni, kattuṁ jānāti khattiyo; Sadā so vaḍḍhate rājā, sukkapakkheva candimā.

Ñātīnañca piyo hoti, mittesu ca virocati; Kāyassa bhedā sappañño, saggaṁ so upapajjatī”ti.

Sambhavajātakaṁ pañcamaṁ.