- Jātaka
- Vīsatinipāta
- Mātaṅgavagga
9. Somanassajātaka
“Ko taṁ hiṁsati heṭheti, Kiṁ dummano socasi appatīto; Kassajja mātāpitaro rudantu, Kvajja setu nihato pathabyā”.
“Tuṭṭhosmi deva tava dassanena, Cirassaṁ passāmi taṁ bhūmipāla; Ahiṁsako reṇumanuppavissa, Puttena te heṭhayitosmi deva”.
“Āyantu dovārikā khaggabandhā, Kāsāviyā yantu antepurantaṁ; Hantvāna taṁ somanassaṁ kumāraṁ, Chetvāna sīsaṁ varamāharantu”.
“Pesitā rājino dūtā, kumāraṁ etadabravuṁ; Issarena vitiṇṇosi, vadhaṁ pattosi khattiya”.
“Sa rājaputto paridevayanto, Dasaṅguliṁ añjaliṁ paggahetvā; Ahampi icchāmi janinda daṭṭhuṁ, Jīvaṁ maṁ netvā paṭidassayetha”.
Tassa taṁ vacanaṁ sutvā, rañño puttaṁ adassayuṁ; Putto ca pitaraṁ disvā, dūratovajjhabhāsatha.
“Āgacchuṁ dovārikā khaggabandhā, Kāsāviyā hantu mamaṁ janinda; Akkhāhi me pucchito etamatthaṁ, Aparādho ko nidha mamajja atthi”.
“Sāyañca pāto udakaṁ sajāti, Aggiṁ sadā pāricaratappamatto; Taṁ tādisaṁ saṁyataṁ brahmacāriṁ, Kasmā tuvaṁ brūsi gahappatīti”.
“Tālā ca mūlā ca phalā ca deva, Pariggahā vividhā santimassa; Te rakkhati gopayatappamatto, Tasmā ahaṁ brūmi gahappatīti”.
“Saccaṁ kho etaṁ vadasi kumāra, Pariggahā vividhā santimassa; Te rakkhati gopayatappamatto, Sa brāhmaṇo gahapati tena hoti”.
“Suṇantu mayhaṁ parisā samāgatā, Sanegamā jānapadā ca sabbe; Bālāyaṁ bālassa vaco nisamma, Ahetunā ghātayate maṁ janindo.
Daḷhasmi mūle visaṭe virūḷhe, Dunnikkayo veḷu pasākhajāto; Vandāmi pādāni tava janinda, Anujāna maṁ pabbajissāmi deva”.
“Bhuñjassu bhoge vipule kumāra, Sabbañca te issariyaṁ dadāmi; Ajjeva tvaṁ kurūnaṁ hohi rājā, Mā pabbajī pabbajjā hi dukkhā”.
“Kinnūdha deva tavamatthi bhogā, Pubbevahaṁ devaloke ramissaṁ; Rūpehi saddehi atho rasehi, Gandhehi phassehi manoramehi.
Bhuttā ca me bhogā tidivasmiṁ deva, Parivārito accharānaṁ gaṇena; Tuvañca bālaṁ paraneyyaṁ viditvā, Na tādise rājakule vaseyyaṁ”.
“Sacāhaṁ bālo paraneyyo asmi, Ekāparādhaṁ khama putta mayhaṁ; Punapi ce edisakaṁ bhaveyya, Yathāmatiṁ somanassa karohi”.
“Anisamma kataṁ kammaṁ, anavatthāya cintitaṁ; Bhesajjasseva vebhaṅgo, vipāko hoti pāpako.
Nisamma ca kataṁ kammaṁ, sammāvatthāya cintitaṁ; Bhesajjasseva sampatti, vipāko hoti bhadrako.
Alaso gihī kāmabhogī na sādhu, Asaññato pabbajito na sādhu; Rājā na sādhu anisammakārī, Yo paṇḍito kodhano taṁ na sādhu.
Nisamma khattiyo kayirā, nānisamma disampati; Nisammakārino rāja, yaso kitti ca vaḍḍhati.
Nisamma daṇḍaṁ paṇayeyya issaro, Vegā kataṁ tappati bhūmipāla; Sammāpaṇīdhī ca narassa atthā, Anānutappā te bhavanti pacchā.
Anānutappāni hi ye karonti, Vibhajja kammāyatanāni loke; Viññuppasatthāni sukhudrayāni, Bhavanti buddhānumatāni tāni.
Āgacchuṁ dovārikā khaggabandhā, Kāsāviyā hantu mamaṁ janinda; Mātuñca aṅkasmimahaṁ nisinno, Ākaḍḍhito sahasā tehi deva.
Kaṭukañhi sambādhaṁ sukicchaṁ patto, Madhurampi yaṁ jīvitaṁ laddha rāja; Kicchenahaṁ ajja vadhā pamutto, Pabbajjamevābhimanohamasmi”.
“Putto tavāyaṁ taruṇo sudhamme, Anukampako somanasso kumāro; Taṁ yācamāno na labhāmi svajja, Arahasi naṁ yācitave tuvampi”.
“Ramassu bhikkhācariyāya putta, Nisamma dhammesu paribbajassu; Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ, Anindito brahmamupehi ṭhānaṁ”.
“Acchera rūpaṁ vata yādisañca, Dukkhitaṁ maṁ dukkhāpayase sudhamme; Yācassu puttaṁ iti vuccamānā, Bhiyyova ussāhayase kumāraṁ”.
“Ye vippamuttā anavajjabhogino, Parinibbutā lokamimaṁ caranti; Tamariyamaggaṁ paṭipajjamānaṁ, Na ussahe vārayituṁ kumāraṁ”.
“Addhā have sevitabbā sapaññā, Bahussutā ye bahuṭhānacintino; Yesāyaṁ sutvāna subhāsitāni, Appossukkā vītasokā sudhammā”ti.
Somanassajātakaṁ navamaṁ.