- Jātaka
- Mahānipāta
- Mūgapakkhavagga
5 Umaṅgajātaka
“Pañcālo sabbasenāya, brahmadattoyamāgato; Sāyaṁ pañcāliyā senā, appameyyā mahosadha.
Vīthimatī pattimatī, sabbasaṅgāmakovidā; Ohārinī saddavatī, bherisaṅkhappabodhanā.
Lohavijjālaṅkārābhā, dhajinī vāmarohinī; Sippiyehi susampannā, sūrehi suppatiṭṭhitā.
Dasettha paṇḍitā āhu, bhūripaññā rahogamā; Mātā ekādasī rañño, pañcāliyaṁ pasāsati.
Athetthekasataṁ khatyā, anuyantā yasassino; Acchinnaraṭṭhā byathitā, pañcāliyaṁ vasaṁ gatā.
Yaṁvadā takkarā rañño, akāmā piyabhāṇino; Pañcālamanuyāyanti, akāmā vasino gatā.
Tāya senāya mithilā, tisandhiparivāritā; Rājadhānī videhānaṁ, samantā parikhaññati.
Uddhaṁ tārakajātāva, samantā parivāritā; Mahosadha vijānāhi, kathaṁ mokkho bhavissati”.
“Pāde deva pasārehi, bhuñja kāme ramassu ca; Hitvā pañcāliyaṁ senaṁ, brahmadatto palāyiti”.
“Rājā santhavakāmo te, ratanāni pavecchati; Āgacchantu ito dūtā, mañjukā piyabhāṇino.
Bhāsantu mudukā vācā, yā vācā paṭinanditā; Pañcālo ca videho ca, ubho ekā bhavantu te”.
“Kathaṁ nu kevaṭṭa mahosadhena, Samāgamo āsi tadiṅgha brūhi; Kacci te paṭinijjhatto, Kacci tuṭṭho mahosadho”.
“Anariyarūpo puriso janinda, Asammodako thaddho asabbhirūpo; Yathā mūgo ca badhiro ca, Na kiñcitthaṁ abhāsatha”.
“Addhā idaṁ mantapadaṁ sududdasaṁ, Attho suddho naraviriyena diṭṭho; Tathā hi kāyo mama sampavedhati, Hitvā sayaṁ ko parahatthamessati”.
“Channañhi ekāva matī sameti, Ye paṇḍitā uttamabhūripattā; Yānaṁ ayānaṁ atha vāpi ṭhānaṁ, Mahosadha tvampi matiṁ karohi”.
“Jānāsi kho rāja mahānubhāvo, Mahabbalo cūḷanibrahmadatto; Rājā ca taṁ icchati māraṇatthaṁ, Migaṁ yathā okacarena luddo.
Yathāpi maccho baḷisaṁ, vaṅkaṁ maṁsena chāditaṁ; Āmagiddho na jānāti, maccho maraṇamattano.
Evameva tuvaṁ rāja, cūḷaneyyassa dhītaraṁ; Kāmagiddho na jānāsi, macchova maraṇamattano.
Sace gacchasi pañcālaṁ, Khippamattaṁ jahissasi; Migaṁ panthānubandhaṁva, Mahantaṁ bhayamessati”.
“Mayameva bālamhase eḷamūgā, Ye uttamatthāni tayī lapimhā; Kimeva tvaṁ naṅgalakoṭivaḍḍho, Atthāni jānāsi yathāpi aññe”.
“Imaṁ gale gahetvāna, nāsetha vijitā mama; Yo me ratanalābhassa, antarāyāya bhāsati”.
Tato ca so apakkamma, vedehassa upantikā; Atha āmantayī dūtaṁ, mādharaṁ suvapaṇḍitaṁ.
“Ehi samma haritapakkha, veyyāvaccaṁ karohi me; Atthi pañcālarājassa, sāḷikā sayanapālikā.
Taṁ bandhanena pucchassu, sā hi sabbassa kovidā; Sā tesaṁ sabbaṁ jānāti, rañño ca kosiyassa ca”.
“Āmo”ti so paṭissutvā, mādharo suvapaṇḍito; Agamāsi haritapakkho, sāḷikāya upantikaṁ.
Tato ca kho so gantvāna, mādharo suvapaṇḍito; Athāmantayi sugharaṁ, sāḷikaṁ mañjubhāṇikaṁ.
“Kacci te sughare khamanīyaṁ, Kacci vesse anāmayaṁ; Kacci te madhunā lājā, Labbhate sughare tuvaṁ”.
“Kusalañceva me samma, atho samma anāmayaṁ; Atho me madhunā lājā, labbhate suvapaṇḍita.
Kuto nu samma āgamma, kassa vā pahito tuvaṁ; Na ca mesi ito pubbe, diṭṭho vā yadi vā suto”.
“Ahosiṁ sivirājassa, pāsāde sayanapālako; Tato so dhammiko rājā, baddhe mocesi bandhanā.
Tassa mekā dutiyāsi, sāḷikā mañjubhāṇikā; Taṁ tattha avadhī seno, pekkhato sughare mama.
Tassā kāmā hi sammatto, āgatosmi tavantike; Sace kareyya okāsaṁ, ubhayova vasāmase”.
“Suvova suviṁ kāmeyya, sāḷiko pana sāḷikaṁ; Suvassa sāḷikāyeva, saṁvāso hoti kīdiso”.
“Yoyaṁ kāme kāmayati, api caṇḍālikāmapi; Sabbo hi sadiso hoti, natthi kāme asādiso”.
“Atthi jampāvatī nāma, mātā sivissa rājino; Sā bhariyā vāsudevassa, kaṇhassa mahesī piyā.
Raṭṭhavatī kimpurisī, sāpi vacchaṁ akāmayi; Manusso migiyā saddhiṁ, natthi kāme asādiso.
Handa khvāhaṁ gamissāmi, sāḷike mañjubhāṇike; Paccakkhānupadañhetaṁ, atimaññasi nūna maṁ”.
“Na sirī taramānassa, mādhara suvapaṇḍita; Idheva tāva acchassu, yāva rājāna dakkhasi; Sossi saddaṁ mudiṅgānaṁ, ānubhāvañca rājino”.
“Yo nu khvāyaṁ tibbo saddo, tirojanapade suto; Dhītā pañcālarājassa, osadhī viya vaṇṇinī; Taṁ dassati videhānaṁ, so vivāho bhavissati”.
“Ediso mā amittānaṁ, vivāho hotu mādhara; Yathā pañcālarājassa, vedehena bhavissati.
Ānayitvāna vedehaṁ, pañcālānaṁ rathesabho; Tato naṁ ghātayissati, nassa sakhī bhavissati”.
“Handa kho maṁ anujānāhi, rattiyo sattamattiyo; Yāvāhaṁ sivirājassa, ārocemi mahesino; Laddho ca me āvasatho, sāḷikāya upantikaṁ”.
“Handa kho taṁ anujānāmi, rattiyo sattamattiyo; Sace tvaṁ sattarattena, nāgacchasi mamantike; Maññe okkantasattaṁ maṁ, matāya āgamissasi”.
Tato ca kho so gantvāna, mādharo suvapaṇḍito; Mahosadhassa akkhāsi, sāḷikāvacanaṁ idaṁ.
“Yasseva ghare bhuñjeyya bhogaṁ, Tasseva atthaṁ puriso careyya; Handāhaṁ gacchāmi pure janinda, Pañcālarājassa puraṁ surammaṁ; Nivesanāni māpetuṁ, Vedehassa yasassino.
Nivesanāni māpetvā, vedehassa yasassino; Yadā te pahiṇeyyāmi, tadā eyyāsi khattiya”.
Tato ca pāyāsi pure mahosadho, Pañcālarājassa puraṁ surammaṁ; Nivesanāni māpetuṁ, Vedehassa yasassino.
Nivesanāni māpetvā, vedehassa yasassino; Athassa pāhiṇī dūtaṁ, vedehaṁ mithilaggahaṁ; “Ehi dāni mahārāja, māpitaṁ te nivesanaṁ”.
Tato ca rājā pāyāsi, senāya caturaṅgiyā; Anantavāhanaṁ daṭṭhuṁ, phītaṁ kapiliyaṁ puraṁ.
Tato ca kho so gantvāna, brahmadattassa pāhiṇi; “Āgatosmi mahārāja, tava pādāni vandituṁ.
Dadāhi dāni me bhariyaṁ, nāriṁ sabbaṅgasobhiniṁ; Suvaṇṇena paṭicchannaṁ, dāsīgaṇapurakkhataṁ”.
“Svāgataṁ teva vedeha, atho te adurāgataṁ; Nakkhattaṁyeva paripuccha, ahaṁ kaññaṁ dadāmi te; Suvaṇṇena paṭicchannaṁ, dāsīgaṇapurakkhataṁ”.
Tato ca rājā vedeho, nakkhattaṁ paripucchatha; Nakkhattaṁ paripucchitvā, brahmadattassa pāhiṇi.
“Dadāhi dāni me bhariyaṁ, nāriṁ sabbaṅgasobhiniṁ; Suvaṇṇena paṭicchannaṁ, dāsīgaṇapurakkhataṁ”.
“Dadāmi dāni te bhariyaṁ, nāriṁ sabbaṅgasobhiniṁ; Suvaṇṇena paṭicchannaṁ, dāsīgaṇapurakkhataṁ”.
“Hatthī assā rathā pattī, senā tiṭṭhanti vammitā; Ukkā padittā jhāyanti, kiṁ nu maññanti paṇḍitā.
Hatthī assā rathā pattī, senā tiṭṭhanti vammitā; Ukkā padittā jhāyanti, kiṁ nu kāhanti paṇḍita”.
“Rakkhati taṁ mahārāja, cūḷaneyyo mahabbalo; Paduṭṭho brahmadattena, pāto taṁ ghātayissati”.
“Ubbedhati me hadayaṁ, mukhañca parisussati; Nibbutiṁ nādhigacchāmi, aggidaḍḍhova ātape.
Kammārānaṁ yathā ukkā, anto jhāyati no bahi; Evampi hadayaṁ mayhaṁ, anto jhāyati no bahi”.
“Pamatto mantanātīto, bhinnamantosi khattiya; Idāni kho taṁ tāyantu, paṇḍitā mantino janā.
Akatvāmaccassa vacanaṁ, atthakāmahitesino; Attapītirato rājā, migo kūṭeva ohito.
Yathāpi maccho baḷisaṁ, vaṅkaṁ maṁsena chāditaṁ; Āmagiddho na jānāti, maccho maraṇamattano.
Evameva tuvaṁ rāja, cūḷaneyyassa dhītaraṁ; Kāmagiddho na jānāsi, macchova maraṇamattano.
Sace gacchasi pañcālaṁ, khippamattaṁ jahissasi; Migaṁ panthānubandhaṁva, mahantaṁ bhayamessati.
Anariyarūpo puriso janinda, Ahīva ucchaṅgagato ḍaseyya; Na tena mittiṁ kayirātha dhīro, Dukkho have kāpurisena saṅgamo.
Yadeva jaññā purisaṁ janinda, Sīlavāyaṁ bahussuto; Teneva mittiṁ kayirātha dhīro, Sukho have sappurisena saṅgamo.
Bālo tuvaṁ eḷamūgosi rāja, Yo uttamatthāni mayī lapittho; Kimevahaṁ naṅgalakoṭivaḍḍho, Atthāni jānāmi yathāpi aññe.
Imaṁ gale gahetvāna, nāsetha vijitā mama; Yo me ratanalābhassa, antarāyāya bhāsati”.
“Mahosadha atītena, Nānuvijjhanti paṇḍitā; Kiṁ maṁ assaṁva sambaddhaṁ, Patodeneva vijjhasi.
Sace passasi mokkhaṁ vā, khemaṁ vā pana passasi; Teneva maṁ anusāsa, kiṁ atītena vijjhasi”.
“Atītaṁ mānusaṁ kammaṁ, Dukkaraṁ durabhisambhavaṁ; Na taṁ sakkomi mocetuṁ, Tvaṁ pajānassu khattiya.
Santi vehāyasā nāgā, iddhimanto yasassino; Tepi ādāya gaccheyyuṁ, yassa honti tathāvidhā.
Santi vehāyasā assā, iddhimanto yasassino; Tepi ādāya gaccheyyuṁ, yassa honti tathāvidhā.
Santi vehāyasā pakkhī, iddhimanto yasassino; Tepi ādāya gaccheyyuṁ, yassa honti tathāvidhā.
Santi vehāyasā yakkhā, iddhimanto yasassino; Tepi ādāya gaccheyyuṁ, yassa honti tathāvidhā.
Atītaṁ mānusaṁ kammaṁ, Dukkaraṁ durabhisambhavaṁ; Na taṁ sakkomi mocetuṁ, Antalikkhena khattiya”.
“Atīradassī puriso, mahante udakaṇṇave; Yattha so labhate gādhaṁ, tattha so vindate sukhaṁ.
Evaṁ amhañca rañño ca, tvaṁ patiṭṭhā mahosadha; Tvaṁ nosi mantinaṁ seṭṭho, amhe dukkhā pamocaya”.
“Atītaṁ mānusaṁ kammaṁ, Dukkaraṁ durabhisambhavaṁ; Na taṁ sakkomi mocetuṁ, Tvaṁ pajānassu senaka”.
“Suṇohi metaṁ vacanaṁ, Passa senaṁ mahabbhayaṁ; Senakaṁ dāni pucchāmi, Kiṁ kiccaṁ idha maññasi”.
“Aggiṁ vā dvārato dema, gaṇhāmase vikantanaṁ; Aññamaññaṁ vadhitvāna, khippaṁ hissāma jīvitaṁ; Mā no rājā brahmadatto, ciraṁ dukkhena mārayi”.
“Suṇohi metaṁ vacanaṁ, passa senaṁ mahabbhayaṁ; Pukkusaṁ dāni pucchāmi, kiṁ kiccaṁ idha maññasi”.
“Visaṁ khāditvā miyyāma, khippaṁ hissāma jīvitaṁ; Mā no rājā brahmadatto, ciraṁ dukkhena mārayi”.
“Suṇohi metaṁ vacanaṁ, passa senaṁ mahabbhayaṁ; Kāmindaṁ dāni pucchāmi, kiṁ kiccaṁ idha maññasi”.
“Rajjuyā bajjha miyyāma, papātā papatāmase; Mā no rājā brahmadatto, ciraṁ dukkhena mārayi”.
“Suṇohi metaṁ vacanaṁ, passa senaṁ mahabbhayaṁ; Devindaṁ dāni pucchāmi, kiṁ kiccaṁ idha maññasi”.
“Aggiṁ vā dvārato dema, gaṇhāmase vikantanaṁ; Aññamaññaṁ vadhitvāna, khippaṁ hissāma jīvitaṁ; Na no sakkoti mocetuṁ, sukheneva mahosadho”.
“Yathā kadalino sāraṁ, anvesaṁ nādhigacchati; Evaṁ anvesamānā naṁ, pañhaṁ najjhagamāmase.
Yathā simbalino sāraṁ, anvesaṁ nādhigacchati; Evaṁ anvesamānā naṁ, pañhaṁ najjhagamāmase.
Adese vata no vuṭṭhaṁ, kuñjarānaṁvanodake; Sakāse dummanussānaṁ, bālānaṁ avijānataṁ.
Ubbedhati me hadayaṁ, mukhañca parisussati; Nibbutiṁ nādhigacchāmi, aggidaḍḍhova ātape.
Kammārānaṁ yathā ukkā, anto jhāyati no bahi; Evampi hadayaṁ mayhaṁ, anto jhāyati no bahi”.
Tato so paṇḍito dhīro, atthadassī mahosadho; Vedehaṁ dukkhitaṁ disvā, idaṁ vacanamabravi.
“Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, rāhuggahaṁva candimaṁ.
Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, rāhuggahaṁva sūriyaṁ.
Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, paṅke sannaṁva kuñjaraṁ.
Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, peḷābaddhaṁva pannagaṁ.
Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, pakkhiṁ baddhaṁva pañjare.
Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, macche jālagateriva.
Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, sayoggabalavāhanaṁ.
Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Pañcālaṁ vāhayissāmi, kākasenaṁva leḍḍunā.
Adu paññā kimatthiyā, Amacco vāpi tādiso; Yo taṁ sambādhapakkhandaṁ, Dukkhā na parimocaye”.
“Etha māṇavā uṭṭhetha, mukhaṁ sodhetha sandhino; Vedeho sahamaccehi, umaṅgena gamissati”.
Tassa taṁ vacanaṁ sutvā, paṇḍitassānucārino; Umaṅgadvāraṁ vivariṁsu, yantayutte ca aggaḷe.
Purato senako yāti, pacchato ca mahosadho; Majjhe ca rājā vedeho, amaccaparivārito.
Umaṅgā nikkhamitvāna, vedeho nāvamāruhi; Abhirūḷhañca taṁ ñatvā, anusāsi mahosadho.
“Ayaṁ te sasuro deva, ayaṁ sassu janādhipa; Yathā mātu paṭipatti, evaṁ te hotu sassuyā.
Yathāpi niyako bhātā, Saudariyo ekamātuko; Evaṁ pañcālacando te, Dayitabbo rathesabha.
Ayaṁ pañcālacandī te, rājaputtī abhicchitā; Kāmaṁ karohi te tāya, bhariyā te rathesabha”.
“Āruyha nāvaṁ taramāno, kiṁ nu tīramhi tiṭṭhasi; Kicchā muttāmha dukkhato, yāma dāni mahosadha”.
“Nesa dhammo mahārāja, yohaṁ senāya nāyako; Senaṅgaṁ parihāpetvā, attānaṁ parimocaye.
Nivesanamhi te deva, senaṅgaṁ parihāpitaṁ; Taṁ dinnaṁ brahmadattena, ānayissaṁ rathesabha”.
“Appaseno mahāsenaṁ, kathaṁ viggayha ṭhassasi; Dubbalo balavantena, vihaññissasi paṇḍita”.
“Appasenopi ce mantī, mahāsenaṁ amantinaṁ; Jināti rājā rājāno, ādiccovudayaṁ tamaṁ”.
“Susukhaṁ vata saṁvāso, paṇḍitehīti senaka; Pakkhīva pañjare baddhe, macche jālagateriva; Amittahatthattagate, mocayī no mahosadho”.
“Evametaṁ mahārāja, paṇḍitā hi sukhāvahā; Pakkhīva pañjare baddhe, macche jālagateriva; Amittahatthattagate, mocayī no mahosadho”.
Rakkhitvā kasiṇaṁ rattiṁ, cūḷaneyyo mahabbalo; Udentaṁ aruṇuggasmiṁ, upakāriṁ upāgami.
Āruyha pavaraṁ nāgaṁ, balavantaṁ saṭṭhihāyanaṁ; Rājā avoca pañcālo, cūḷaneyyo mahabbalo.
Sannaddho maṇivammena, saramādāya pāṇinā; Pesiye ajjhabhāsittha, puthugumbe samāgate.
Hatthārohe anīkaṭṭhe, rathike pattikārake; Upāsanamhi katahatthe, vālavedhe samāgate.
“Pesetha kuñjare dantī, balavante saṭṭhihāyane; Maddantu kuñjarā nagaraṁ, vedehena sumāpitaṁ.
Vacchadantamukhā setā, tikkhaggā aṭṭhivedhino; Paṇunnā dhanuvegena, sampatantutarītarā.
Māṇavā vammino sūrā, citradaṇḍayutāvudhā; Pakkhandino mahānāgā, hatthīnaṁ hontu sammukhā.
Sattiyo teladhotāyo, accimantā pabhassarā; Vijjotamānā tiṭṭhantu, sataraṁsīva tārakā.
Āvudhabalavantānaṁ, guṇikāyūradhārinaṁ; Etādisānaṁ yodhānaṁ, saṅgāme apalāyinaṁ; Vedeho kuto muccissati, sace pakkhīva kāhiti.
Tiṁsa me purisanāvutyo, sabbevekekaniccitā; Yesaṁ samaṁ na passāmi, kevalaṁ mahimaṁ caraṁ.
Nāgā ca kappitā dantī, balavanto saṭṭhihāyanā; Yesaṁ khandhesu sobhanti, kumārā cārudassanā.
Pītālaṅkārā pītavasanā, Pītuttaranivāsanā; Nāgakhandhesu sobhanti, Devaputtāva nandane.
Pāṭhīnavaṇṇā nettiṁsā, teladhotā pabhassarā; Niṭṭhitā naradhīrehi, samadhārā sunissitā.
Vellālino vītamalā, sikkāyasamayā daḷā; Gahitā balavantehi, suppahārappahāribhi.
Suvaṇṇatharusampannā, lohitakacchupadhāritā; Vivattamānā sobhanti, vijjuvabbhaghanantare.
Paṭākā vammino sūrā, asicammassa kovidā; Dhanuggahā sikkhitarā, nāgakhandhe nipātino.
Etādisehi parikkhitto, natthi mokkho ito tava; Pabhāvaṁ te na passāmi, yena tvaṁ mithilaṁ vaje”.
“Kiṁ nu santaramānova, nāgaṁ pesesi kuñjaraṁ; Pahaṭṭharūpo āpatasi, siddhatthosmīti maññasi.
Oharetaṁ dhanuṁ cāpaṁ, khurappaṁ paṭisaṁhara; Oharetaṁ subhaṁ vammaṁ, veḷuriyamaṇisanthataṁ”.
“Pasannamukhavaṇṇosi, mitapubbañca bhāsasi; Hoti kho maraṇakāle, edisī vaṇṇasampadā”.
“Moghaṁ te gajjitaṁ rāja, bhinnamantosi khattiya; Duggaṇhosi tayā rājā, khaḷuṅkeneva sindhavo.
Tiṇṇo hiyyo rājā gaṅgaṁ, sāmacco saparijjano; Haṁsarājaṁ yathā dhaṅko, anujjavaṁ patissasi.
Siṅgālā rattibhāgena, phullaṁ disvāna kiṁsukaṁ; Maṁsapesīti maññantā, paribyūḷhā migādhamā.
Vītivattāsu rattīsu, uggatasmiṁ divākare; Kiṁsukaṁ phullitaṁ disvā, āsacchinnā migādhamā.
Evameva tuvaṁ rāja, vedehaṁ parivāriya; Āsacchinno gamissasi, siṅgālā kiṁsukaṁ yathā”.
“Imassa hatthe pāde ca, kaṇṇanāsañca chindatha; Yo me amittaṁ hatthagataṁ, vedehaṁ parimocayi.
Imaṁ maṁsaṁva pātabyaṁ, sūle katvā pacantu naṁ; Yo me amittaṁ hatthagataṁ, vedehaṁ parimocayi.
Yathāpi āsabhaṁ cammaṁ, pathabyā vitaniyyati; Sīhassa atho byagghassa, hoti saṅkusamāhataṁ.
Evaṁ taṁ vitanitvāna, vedhayissāmi sattiyā; Yo me amittaṁ hatthagataṁ, vedehaṁ parimocayi”.
“Sace me hatthe pāde ca, kaṇṇanāsañca checchasi; Evaṁ pañcālacandassa, vedeho chedayissati.
Sace me hatthe pāde ca, kaṇṇanāsañca checchasi; Evaṁ pañcālacandiyā, vedeho chedayissati.
Sace me hatthe pāde ca, kaṇṇanāsañca checchasi; Evaṁ nandāya deviyā, vedeho chedayissati.
Sace me hatthe pāde ca, kaṇṇanāsañca checchasi; Evaṁ te puttadārassa, vedeho chedayissati.
Sace maṁsaṁva pātabyaṁ, sūle katvā pacissasi; Evaṁ pañcālacandassa, vedeho pācayissati.
Sace maṁsaṁva pātabyaṁ, sūle katvā pacissasi; Evaṁ pañcālacandiyā, vedeho pācayissati.
Sace maṁsaṁva pātabyaṁ, sūle katvā pacissasi; Evaṁ nandāya deviyā, vedeho pācayissati.
Sace maṁsaṁva pātabyaṁ, sūle katvā pacissasi; Evaṁ te puttadārassa, vedeho pācayissati.
Sace maṁ vitanitvāna, vedhayissasi sattiyā; Evaṁ pañcālacandassa, vedeho vedhayissati.
Sace maṁ vitanitvāna, vedhayissasi sattiyā; Evaṁ pañcālacandiyā, vedeho vedhayissati.
Sace maṁ vitanitvāna, vedhayissasi sattiyā; Evaṁ nandāya deviyā, vedeho vedhayissati.
Sace maṁ vitanitvāna, vedhayissasi sattiyā; Evaṁ te puttadārassa, vedeho vedhayissati; Evaṁ no mantitaṁ raho, vedehena mayā saha.
Yathāpi palasataṁ cammaṁ, kontimantāsuniṭṭhitaṁ; Upeti tanutāṇāya, sarānaṁ paṭihantave.
Sukhāvaho dukkhanudo, vedehassa yasassino; Matiṁ te paṭihaññāmi, usuṁ palasatena vā.
Iṅgha passa mahārāja, suññaṁ antepuraṁ tava; Orodhā ca kumārā ca, tava mātā ca khattiya; Umaṅgā nīharitvāna, vedehassupanāmitā”.
“Iṅgha antepuraṁ mayhaṁ, gantvāna vicinātha naṁ; Yathā imassa vacanaṁ, saccaṁ vā yadi vā musā”.
“Evametaṁ mahārāja, yathā āha mahosadho; Suññaṁ antepuraṁ sabbaṁ, kākapaṭṭanakaṁ yathā”.
“Ito gatā mahārāja, nārī sabbaṅgasobhanā; Kosambaphalakasussoṇī, haṁsagaggarabhāṇinī.
Ito nītā mahārāja, nārī sabbaṅgasobhanā; Koseyyavasanā sāmā, jātarūpasumekhalā.
Surattapādā kalyāṇī, suvaṇṇamaṇimekhalā; Pārevatakkhī sutanū, bimboṭṭhā tanumajjhimā.
Sujātā bhujalaṭṭhīva, vedīva tanumajjhimā; Dīghassā kesā asitā, īsakaggapavellitā.
Sujātā migachāpāva, hemantaggisikhāriva; Nadīva giriduggesu, sañchannā khuddaveḷubhi.
Nāganāsūru kalyāṇī, paramā timbarutthanī; Nātidīghā nātirassā, nālomā nātilomasā”.
“Nandāya nūna maraṇena, nandasi sirivāhana; Ahañca nūna nandā ca, gacchāma yamasādhanaṁ”.
“Dibbaṁ adhīyase māyaṁ, akāsi cakkhumohanaṁ; Yo me amittaṁ hatthagataṁ, vedehaṁ parimocayi”.
“Adhīyanti mahārāja, dibbamāyidha paṇḍitā; Te mocayanti attānaṁ, paṇḍitā mantino janā.
Santi māṇavaputtā me, kusalā sandhichedakā; Yesaṁ katena maggena, vedeho mithilaṁ gato”.
“Iṅgha passa mahārāja, Umaṅgaṁ sādhu māpitaṁ; Hatthīnaṁ atha assānaṁ, Rathānaṁ atha pattinaṁ; Ālokabhūtaṁ tiṭṭhantaṁ, Umaṅgaṁ sādhu māpitaṁ”.
“Lābhā vata videhānaṁ, yassimedisā paṇḍitā; Ghare vasanti vijite, yathā tvaṁsi mahosadha”.
“Vuttiñca parihārañca, diguṇaṁ bhattavetanaṁ; Dadāmi vipule bhoge, bhuñja kāme ramassu ca; Mā videhaṁ paccagamā, kiṁ videho karissati”.
“Yo cajetha mahārāja, bhattāraṁ dhanakāraṇā; Ubhinnaṁ hoti gārayho, attano ca parassa ca; Yāva jīveyya vedeho, nāññassa puriso siyā.
Yo cajetha mahārāja, bhattāraṁ dhanakāraṇā; Ubhinnaṁ hoti gārayho, attano ca parassa ca; Yāva tiṭṭheyya vedeho, nāññassa vijite vase”.
“Dammi nikkhasahassaṁ te, gāmāsītiñca kāsisu; Dāsisatāni cattāri, dammi bhariyāsatañca te; Sabbaṁ senaṅgamādāya, sotthiṁ gaccha mahosadha.
Yāva dadantu hatthīnaṁ, assānaṁ diguṇaṁ vidhaṁ; Tappentu annapānena, rathike pattikārake.
Hatthī asse rathe pattī, gacchevādāya paṇḍita; Passatu taṁ mahārājā, vedeho mithilaṁ gataṁ”.
“Hatthī assā rathā pattī, senā padissate mahā; Caturaṅginī bhīsarūpā, kiṁ nu maññasi paṇḍita”.
“Ānando te mahārāja, uttamo paṭidissati; Sabbaṁ senaṅgamādāya, sotthiṁ patto mahosadho”.
“Yathā petaṁ susānasmiṁ, chaḍḍetvā caturo janā; Evaṁ kapilaye tyamha, chaḍḍayitvā idhāgatā.
Atha tvaṁ kena vaṇṇena, kena vā pana hetunā; Kena vā atthajātena, attānaṁ parimocayi”.
“Atthaṁ atthena vedeha, mantaṁ mantena khattiya; Parivārayiṁ rājānaṁ, jambudīpaṁva sāgaro”.
“Dinnaṁ nikkhasahassaṁ me, gāmāsīti ca kāsisu; Dāsīsatāni cattāri, dinnaṁ bhariyāsatañca me; Sabbaṁ senaṅgamādāya, sotthināmhi idhāgato”.
“Susukhaṁ vata saṁvāso, paṇḍitehīti senaka; Pakkhīva pañjare baddhe, macche jālagateriva; Amittahatthattagate, mocayī no mahosadho”.
“Evametaṁ mahārāja, paṇḍitā hi sukhāvahā; Pakkhīva pañjare baddhe, macche jālagateriva; Amittahatthattagate, mocayī no mahosadho”.
“Āhaññantu sabbavīṇā, bheriyo dindimāni ca; Dhamentu māgadhā saṅkhā, vaggū nadantu dundubhī”.
Orodhā ca kumārā ca, vesiyānā ca brāhmaṇā; Bahuṁ annañca pānañca, paṇḍitassābhihārayuṁ.
Hatthārohā anīkaṭṭhā, rathikā pattikārakā; Bahuṁ annañca pānañca, paṇḍitassābhihārayuṁ.
Samāgatā jānapadā, negamā ca samāgatā; Bahuṁ annañca pānañca, paṇḍitassābhihārayuṁ.
Bahujano pasannosi, disvā paṇḍitamāgataṁ; Paṇḍitamhi anuppatte, celukkhepo avattathāti.
Umaṅgajātakaṁ pañcamaṁ.